Categorie

Aflevering 4

Zwolse Historisch Tijdschrift 2024, Aflevering 4

Door 2024, Aflevering 4, Afleveringen, Jaartal, Zoek in ons tijdschrift

zwols historisch tijdschrift 41e jaargang 2024 nummer 4 850 euro eeuwige plek aan het assendorperplein eureka zht4 2024indd 1 20112024 063536 sterk dat iedereen onder witte spul zat ook de neus van johannes die bepaald niet klein stuk was en daar zijn bijnaam kalken neuse dankte woord werd gewijzigd in golden toen hij een winnend lot had bij staatsloterij zou kroeg iemand hebben gekregen geen geld om borrel te betalen geluk hem overkomen hield voor anderen verborgen met al vrienden er plotseling heel veel trok paard wagen naar oude veerweg thuiswedstrijden zac bezoeken hoewel zelf nooit liefhebber sport geweest kantine club zag omzet flink stijgen hoogtepunt liefdadigheid bezoek per landauer vilsteren waarvoor bijna kamperpoort uitgenodigd eten drinken uitspanning gouden tap alle genodigden gratis rekening betaalde op weer belt 25 juli 1903 vechtstraat geboren uit eerste huwelijk johanna groothand werden twee kinderen na scheiding trouwde cornelia jacoba vrijburg kreeg nog paar november 1953 50jarige leeftijd overleed woonde vrouw huisje waterstraat tien jaar later plaats moest maken restauratie stadsmuur bron anton gm heijmerikx bekend onbekend plichtsgetrouw kleurrijk salland jrg 41 nr 187 kleurrijke zwollenaren 186 steven ten veen 188 johan boomsma arij wapenaar schoolmeester dichter 198 zoon haringvisser kwam voet agnietenberg terecht onzichtbaar zwolle uitgelicht 204 emmawijk 23 herenhuis anne frankhok teunis groot mannenkoor 206 zingend willen wij vertolken gerrit herinnering fotos 700 216 michael klomp anno actueel 218 burgerbaron 80 vrijheid bastiaan den berg henri zilverberg 220 zwollenaar verkeerde tijd barb chris contermans moord brand 224 kanonslag luttekestraat harry stalknecht reuring spoorzone 226 wim coster memoriam willem der 229 zwolse vrouwen houden 230 belia kool vrouwelijke rechter elmy elderman boekrecensie marcel overbeek 238 auteurs colofon 239 johannus kun je heeft lijve ondervonden won dikke prijs maar binnen kortste keren kwijt waar overigens hard best deed want liet buurtgenoten royaal mee profiteren hoe hoog bedrag uitgekeerd wist behalve niemand over vijfduizend gulden ander liefst dertigduizend werkelijke zal wellicht ergens tussen gelegen dan gaat gezien waarin dit zich afspeelde oorlog formidabele som genoemd werkte firma braak kalk handelde stoof hele dag zo redactioneel inhoud cover sociaalculturele vereniging winterse sfeer foto particulier 063545 189 cultuur maatschappelijke stand klassenverschillen verkleinen 1991 tot 2019 actief gebouw voormalige hervormde kweekschool 9a is ontstaan vanuit kraakbeweging pand steeds culturele ondernemers kunstenaars artikel beschrijft totstandkoming ontwikkeling zoals 1992 bestaan kraken begon jaren emmaschool gekraakt hier basis gelegd andere kraakacties stad kraakhandleiding gepubliceerd acties georganiseerd naast molen rode torenplein 2a door controleurs gemeente hiervoor vingers getikt besloten richten bleef mogelijk bier fris verkopen activiteiten bestond feitelijk lang voordat zij officieel opgericht bestaande bezoekers eurekaavonden mensen muziek wilden schaken dammen darten theatervoorstellingen geven schilderen kunst deze gebundeld naam verzorgde daarmee officile voortzetting eurekaavond avond uiteindelijk geleid doelstelling vastgelegd statuten reduceren organiseren interieur trappenhuis swollenaer 2007 blikt harm jan wilbrink krakers terug oorspronkelijk afkomstig dedemsvaart reisde wereld rond via allerlei omwegen als rondzwervende troubaveiligheid rodetorenplein moesten verlaten hun oog viel leegstaande januari wordt dichtgespijkerde 2b groep samen daklozen bevonden vertelt we direct brief opgesteld teksten hoogdravend idealisme prachtig cultureel centrum wat teveel goede vanaf begin wel harmonie buurt samengewerkt enthousiaste bewoners kraakpand 8 hadden eurekagevoel gevonden uitspraak griekse wiskundige archimedes volgens overlevering geroepen bad principe opwaartse kracht realiseerde groepje muzikanten liereleiers straat geplukt drie mannen rijpe middeleeuwse maakten caf poging gedaan gat dichten volgde plan toekomst 2bidealen doel iedere laagdrempelige activiteit eurekasfeer voort zetten behoefte onverzadigbaar bleek terwijl opvullen vriendenclub haar jasje gegroeid oprichten zorgde ervoor zeker gesteld oprichting 31 augustus ingeschreven notaris steenhoven mede advies advocaat tijdens optreden namelijk zonder vergunning verkocht ca1910 collectie overijssel dour zwervers enkele maanden gingen overige zoek nieuwe omdat ze vanwege brandon 45 063558 190 191 uitnodiging 1994 volgt onderzoek belastingplicht inspecteur brengt boeken onderzoeken concludeert eetcaf ruimschoots grens blijft heffen omzetbelasting nodigt hetzelfde wethouder meindertsma toekomstmogelijkheden bespreken gesprekken leiden besluit verbouwen huurt verbouwing tegen nietcommercile voorwaarde huren beheerstichting betekent legalisering biedt mogelijkheden lange termijn leden blijven f 75000 bijdragen project ongeveer tiende totale kosten organisatiecommissie algemene ledenvergadering alv 1995 initiatief n oprichters instellen commissie welke organisatievorm beste voldoen organisatiestructuur nodig verdere ontwikkelingen besproken onderzoekt vergadering september conceptstatuten maakt huishoudelijk reglement taakomschrijvingen voorkomende functies verhouding contacten wijkcentrum enk deelgenomen wijkplatform assendorp aangegeven grootste uitdaging zit handhaven huidige identiteit tegelijkertijd stappen worden gezet richting dingen kunnen doen iets ondernemen universeels gebeurt overal samenkomen kick invloed eeuwigheid vrijwilligers men wil alles onbetaalde krachten uitvoeren vinden behouden voldoende belangrijke voortbestaan stichting plaatselijk ruimte verschaffen verwezenlijken beheren betaalt huurgelden huur vervolgens overmaakt genaamd 1996 vergadert ieder kwartaal komt duidelijke taakverdeling fungeert intermediair verantwoordelijk beheer verhuur ruimtes werkzaamheden dagelijkse ondersteunen opzet zoveel rechtgedaan oorspronkelijke karakter medewerkersstaf aansturing verschillende gebruikers handleidingen medewerkers kan start gemaakt vernieuwde manier functioneren taak bestuur zaken faciliteert zodat onafhankelijk daarom kiest subsidies werken creatieve wijze weinige middelen zelfredzaamheid broeinest jonge wereldstad voorwaarden behoeve bouwcommissie ingesteld keuze gaan situatie maart gemeenteraad akkoord kredietaanvraag college daarna daadwerkelijk gestart moet voorwerk slopen binnenwerk ontruimen zullen arbeidskrachten innovatieteam bitz meewerken bouw blijkt alleen lastig weekend 12 april benefietavond tevens afscheidsfeest hierna deuren tijdelijk sluit 1997 niets meer levert 5000 resterende 70000 fondsen aangeworven buurtbewoners genformeerd hen verzekerd geluidsoverlast immers geluidsdicht alternatief eurekagebouw organiseert park weezenlanden zomer aantal picknicks bijzondere volle maantocht gehouden may the moonforce be with you oplevering bedoeling mei starten lukt konden slag vertraging ontstaat deuk gevoel gezamenlijke verantwoordelijkheid onderhandelingen aannemer eerder bouwoverleg partijen betrokken waren evenals architect bert bulthuis werk opgeleverd redenen datum gehaald daardoor langer gesloten ontevreden gang kraakt ambachtsschool mimosastraat zover indeling veranderd woonruimtes begane grond 1ste verdieping verdwenen ateliers tweede bovenzaal concerten dansfeesten aanpassingen 2000 muur lokalen verwijderd waardoor ruim opmaat keur loop gauw soorten voorlopig ontwerp auteur 67 063559 192 193 optredens cafavonden touw zwoele salon vollemaan pozie zondag geheimzinnige zondagschool vrijmarkt ontmoeting sjamaan opgewacht magical mystery tour filmcaf zelfbevredigende vrijdag swingavonden bottenkrakerswing vollemaantocht jamsessies literaire avonden nachten schaaknacht nacht improvisatie akoestiek net nieuwsjaarfeest jaarlijks terugkerende feesten neerlands meest bekende protestzanger armand zelfs keer langs enige rustige kleedkamer thee blow vele lokale bands weten weg verder spelletjescafes arcadium retrogamefeest studio atelier verhuurd anneke jarenlang gevestigd schaakcaf altijd potje schaak hielden stap competitie gek schaakvereniging aangesloten nederlandse schaakbond teams strijden wedstrijden oostelijke eurekiaanse schaakclub doet schaakkampioenschap zondagavond eigen open schaakcompetitie eeuw sterft stille dood kenmerkt natuurlijk muziektent lindebomen sinds mensenheugenis staan bijzonrichten festivals toch laatste zomerpleinfestival plaatsvindt rieleks ledenblad 1998 elke verschijnt persoonlijke aankondigingen cartoons verhalen gedichten nodige roddelpraat verslag gebeurtenissen concertbezoekers sluitingstijd komen vriend hoorden feestje vanavond ingekorte notulen ledenvergaderingen themaavonden beschreven wanneer mogelijkheid krijgen creatief uiten leidt erg interessante daarvoor slot reactie zoiets zie nergens gehoorde typische sommigen bonteavondsfeer lage drempel juist reden dere zestig regelmatig gegeven fanfares concert rockband teeset opleving plein langzaam slaap gevallen komst leven gewekt koninginnedag eenmalige theaterfestival zorgen brouwerij festival muziekfestival groeit snel tweedaags cultuurfestival theater dans kinderactiviteiten treden waaronder rapformatie opgezwolle organisatie speciaal team vaak voren bezig editie wijk plekken land goed geteld breed publiek contact brengen vormen beoogt ontmoetingsplek creren elkaar ontmoeten staat mogelijke samenwerking voorop medeorganisatoren ongedwongen veroorzaakt moment energie samenkomt neergezet multidisciplinair aantrekkingskracht provincie straattheater buren stellen tuin artiesten vormt centrale waaruit gecordineerd afterparty nadat band uitgespeeld onderzocht aparte postermateriaal cartoon 10 gustaaf surksum rechts poster 89 063604 194 195 zon themaavond anders verschil acteur bezoeker kunstenaar toeschouwer of kok eters ontleent thema tekst overvloed onbehagen blikken drukplaat stond exbewoners tommy latex plaat aangetroffen kraak verhuist opschrift bovenverdieping krijgt vaste waarde gekookt continuteit kwalitatief maaltijden serveren betaalbare prijzen koks barmedewerkers menu verjaardag omschreven mens enqute 833 procent gasten tevreden vooral zaterdagen blijken populair aspect gewaardeerd standhouden dagtaak zitten uur fons bernard algauw 40 60 koken klaar keuken schoongemaakt opgeruimd wekelijks grote schoonmaak valt dierendag vanzelfsprekend verjaardags vegetarisch huiskamer zorgt treft organisatoren gevoerd hoofdrol ontmoetingscentrum vegetarirs macrobioten voorgeschreven dieet week bekendgemaakt telefonisch reserveren 17 restaurant veertig middel flyers mond reclame posters menus maaltijd strippenkaart aanschaffen waarmee kunt soms thematische aanpak bourgondisch literair financile problemen eindelijk minder betrokkenheid noodzaak quitte draaien vaker gedachte achtergrond raakt speciale orde feestmenu 5 1011 063610 196 197 opgesomd weinig spookdrinken controle uitgaves gericht consumeren bedoeld gepresenteerd koers organisatorische pakken onderkent rondom ingrijpende gebeurtenis noodzakelijk doelen opnieuw formuleren geconcludeerd concept vaag gebrek structuur bestaat maatregelen tij opgezet hoofd bieden belangrijkste punten actieve rol spelen faciliteren daarbij motiveren begeleiden informeren daarnaast kernactiviteiten sociale wet regelgeving opgelost begroting administratie stapt lijkt 2003 tienjarig gevierd groeien overeenkomst afgesloten sluitingstijden hierover inzicht mediationtraject overeenstemming bereikt waaraan brandveiligheid voedselveiligheid hygine 2008 landelijk rookverbod horeca doorgevoerd gerookt mag overeengekomen sociteitsruimte hal rookhok getimmerd allemaal buiten hoeven boven verloren gegaan 2012 twintig barbecue jubileum tegenstelling eerdere dansfeest specifiek hiermee sociteitsgedachte inkomsten bijvoorbeeld minstrelfestival lastiger werven drukt stempel functioneerde motor 2016 ziet genoodzaakt noodrem trekken tekort financieel dreigt broedplaats denktank gevormd lossen vorm sleutels ingeleverd scenarios initiatieven ribw overneemt optie af waarbij omgevormd coperatie voorkeur opgeheven huurders dankzij inzet bronnen brummelaar t 7 hevig verlangen moddergat natuur httpwwwharmjanwilbrinkcomharmjan swollenaerhtml archief toegang 1735 j m graad s nellestijn 19922019 2022 illustratie ruben bongenaar 1213 063613 essayist criticus deel gewoond stukje vecht berkum einde veertiende klooster gesticht thomas a kempis beroemde boek imitatio christi navolging christus schreef kom schoonheid rivierduinen vormden papier zette begrepen dr kees rijnsdorp schrijver jurylid pc hooftprijsde mystieke inslag paste wonderwel waaroverheen ons wandeling kloostergezang toe woei behoudend protestantschristelijke kringen nu overzichten dichters vorige nauwelijks bekendste gedicht ik ben zeiler bundel betere verschenen 1931 herdruk 1966 kampen elisabeth bode lezers gevraagd regels overlijden herinneringen opriep erfstuk echter geef mij heer los zingen strijd eerst 1939 bloemlezing jongprotestantische opgenomen gezang 475 914 liedboek kerken kerkdiensten gezongen haringvissers meestal arie 13 1883 vlaardingen stamt familie stadje waterweg kind voer noordzee harde avontuurlijke gevaarlijke vissersschip geschikt dromer graag las probeerde betekenis geloof diepte doorgronden gelovig gezin willemien storm trouwens vrijwel kansel donderpreken gelovigen uitgestort aries moeder boodschap centraal brieven zegen verachten eer gehandhaafd kwamen slechts zijdelings schrijven eveneens streng leer roept vraag benauwende religieuze milieu jeugd ontvluchten baan onderwijzer zoeken verre onbekende zwollerkerspel torenkijker breuk geboortestad 1900 geboeid dagboek grootvader adrianus 18191895 hierin stormen midden huizenhoge golven god bekeert tenslotte gevolg verwonding hand beroep visser kon uitoefenen schepen vloot 116 1886 veilig haven varen christen titel luidt 1908 c verboom uitgeven maakte jeugdboek belevenissen schip zee calllenbach uitgegeven ouders druk recensenten indruk danken vader vond doorleren vredesnaam vertelde interview pj risseeuw boekje christelijke schrijvers 1930 1902 behaalde onderwijsdiploma meester school salaris 600 honderd verhoogd hoofdakte collegas rients dijkstra raakte bevriend spoor 1907 benoemd nieuw opgerichte bijbel bergkloosterweg datzelfde reis ongehuwde schoolhuis leerkrachten woonden diens zus roelofke hiltje 1910 trad ganswijk gedwongen woonruimte kempisstraat leraar chr opgevolgd prompt verhuisde tegelijk trokken inmiddels weduwe geworden naatje 14 juni 1917 vier dochters 199 1415 063615 breevoort merkte krachtiger echtscheiding geindigd schande beoordeeld recensies hoge dunk christelijk lezerspubliek noch kwaliteit publicaties markt opzichten opgevoed zogenaamde romans leren onderkennen vlaggen lading dekken eens medewerker bladen stem weekbladen stemmen des tijds dagblad rotterdammer literatuur zeer scherpslijper kritiek ontaarden soort beoefent wellust ex cathedra vonnissen bedenkelijk sadisme verraden boze scherp vlijmscherp bevoegd eerlijk zeggen zwakke talent houdt moedigen predikant gereformeerde kerk uittreder ingenomen me toegestemd onze oorlogsween nauw verbonden meegeleden gebeden mocht gescheurd thuis opvoeder enkel teken dochter arina gesprek mochten menig lid vrij keuzes dus liefde aandacht heimweezang sprake gelezen evert potgieter jakob lodewijk kate beweging tachtig waartoe kloos frederik eeden klassiekers kleine koele meren doods gehoord nieuwsgierig zocht henritte roland holst collem waarvan communist waarderen andersdenkenden wekten jaloezie aanspoorde streven wereldorde verlangde christenen volmaakte denken eigenlijk subjectieve normen ontleend onderwerpen object waarheid essays opvattingen menigmaal gefronste wenkbrauwen kritische beschouwing 1926 kinder vaders moeders kenden waapnaar reeds ter schole leerden cijfers tal koppig liepen gareel geduldig moeite hulpprediker dorpsgemeenschap persoon raad kerke ging wars mooidoenerij versiering dronk druppel alcohol nam kwalijk glaasje kerkelijk uiteraard religie dikwijls 1945 scheuring verweet houding ds roukema wilhelmina 1919 aafke 1921 1923 theologie studeren amsterdam hechte jongste onderwijs werkzaam vorig 29 december berkumstede bewaarde verzen omvangrijke koffers vol verhuizing kamerlingh onneslaan wooncentrum ouderen oudste jaap overgedragen kennis droegen handen tinie klazeboer tensen weenink 1947 voordroegen dienst 200 201 echtpaar functie klassefoto 1617 063616 1956 kort overleden overkwam nogmaals leidde opname hooge riet ermelo kliniek depressieven zeist acht pensioen rhijnvis feithlaan herstel johanne verzorgen ziekbed 28 1967 neem trouwe loods stuur doe stil verrukt uw binnengaan luidde overlijdensadvertentie trouw courant wapenaars ronde 1962 djj mensink w poldervaart scriptie letterkundige februari 1983 jj zondagsblad friesch nederlands ll bouwens gods mateloze zeen 1978 reformatorisch bregman schoolhoofd publiciteit 1993 privarchief kleinzoon wagenaar zelfingenomen burgerlijk vragen anderzijds individualisme vast zaten gemeenschap wonder achter vreemd kerkmens ary onherkenbaar onveranderd begaf pad bibliografie omvangrijk correspondenties feuilletons artikelen vijf dichtbundels resulteerden uren 1924 komend koninkrijk 1941 vuurproef 1949 leverde uitgebreide vriendenkring velen ondernamen voeren wandelingen omgeving behoorden genoemde piet bouwers fedde schurer hoofdredacteur friese koerier mentale crisis luisteren diepste gevoelens wijs gelukkig twijfels onrust veroorzaken ernstige getroffen 1933 valeriuskliniek ontvangen zwaar ziek geve uitkomst zware beproeving kruisweg mijn man doch helpen hersteld dank herstellen blindheid geest k vertellen gij zijt schulte nordholt 19201995 historicus hoogleraar rijks universiteit fietste schooljongen watersteeg schoolmeestershuis geheime schrift laten zien potische proeven opgeschreven beminnelijke aanmoedigend kritisch producten omsprong onrijp slecht leerde dichterschap heen zogeheten liedboekcommissie lied betreurde meegemaakt helaas geleefd 202 203 omslag dichtbundel veilige kusten rusteloos slaan lokken alklerzijds vreemde reen hebt genade ingescheept altoos kompas ga rade milde wind zeilen voel sta weet u zijde knecht wenken let werpt guw stormwind vertrouw geleide stormvlaag overstemt ooit gebed wijlen uwe stilte sturen gans verlies ne smeek heil duren verkies zachtkens zwellen schik dienstbereik wenk vaart versnellen gook beveelt o dwaas bedill loopt straks eind nader stranden dreigement zwaarste stilverrukt 1819 063617 205 rubriek pareltjes archeologie bouwhistorie belicht aflevering gewijd frank hok zeventig 19e uitmonding willemsvaart stadsgracht verplaatst bijhorende keersluis verbreed demping beschikbaar uitstek leek luxe herenhuizen monument dubbele 1893 gebouwd meeste panden uitgevoerd bouwmaatschappij zouden tegenwoordig projectontwikkelaar noemen 2 bevindt historie bouwstijl geleverd sjh trooster neo renaissancistische herkenbaar daken topgevels gevels verdelen speklagen kenmerkende horizontale lijnen vlakken rijke detaillering 3 soberder vormgegeven 1849 bh huis zeven alleetjes negentig bouwde villas pronkstukken burgemeester roijensingel 18 villa reede terborchstraat 1012 pelkwijkpark voormalig gemeentehuis 1888 1889 priesterkoor kapellen catechisatielokaal lieve vrouwekerk peperbuskerk basiliek gerealiseerd ondersteunde broers faillissement volgende duidelijk sociaal hart 1895 gekozen gewone wilde moderne bouwverordening ruime hyginische woningen arbeidersklasse inbreng wethouders gedeeltelijk 1897 goedgekeurde onderduikers recent eijk eigenaar overdracht bijgeleverd vergeten geschiedenis wereldoorlog mevrouw gam cromme 19281998 bewoonster getrouwd steenfabrikant quirijns ir joh h vark gaf geheimen opvallend verhaal joodse schuilplaats vonden beide nijdam keelneusoogarts dhond internist ziekenhuis verbleven kamertje zolder noemde bereikbaar kast heren overleefden wetenschap even verderop duitse bezetter kantoor 2002 theo boer blz erfgoed doorgang 2021 063620 207 koor uitvoerig fraai gellustreerde jubileumboek 100 19172017 kortweg aangeduid gmz mannenkoren achtereenvolgende 1916 zwolles mannenzang 19 zwolsch 9 1959 fuseren koren oprichtingsjaar aangehouden1 wee periode fusie bovendien gedocumenteerd lotgevallen teruggevallen ooggetuigenverslagen raadpleging zangers geheel informatie beeld uniek toont immer worsteling proces moeilijke periodes gekeerd ervan vriendschappen component langere garanderen uitwijzen cruciale boort bezielende leiding voorzitter worp secretaris berge ijzeren gordijn oktober 1965 hoogwaardige tsjechische prager lehrer cruciaal daaropvolgende reeks buitenlandse concertreizen draad viert 50jarig succesvol tegenbezoek gevolmachtigd minister ambassadeur tsjechoslowakije gj jongejans rapporteerde ministerie praag ontvangt erepenning verdienste hm koningin juliana vermeldt banden smeedde eraan grondslag lagen2 toelichting hoes verdi lp 1977 rept daarover nederland betreffende penning ontvangen3 gehad connecties bood erelidmaatschap hetgeen waardering aanvaard4 motto uitdrukking reislied dirigent jos vranken 1974 componeerde stelt vriendschap volken arrangement kent slotzinnen toepasbaar zowel ontvangst zegt wees bijschrift bijschriften 2223 063627 208 209 vaarwel adieu ziens sindsdien talloze gelegenheden jr 1964 neemt weloverwogen doelgericht stijgt hoogten gedenkwaardig galaconcert ere 60jarig buitensociteit christine deutekom adriaan liempt lieuwe derksen diverse rigoletto il trovatore la forza del destino koninginneconcert 30 houtrusthallen haag participeerde diende viering 25jarig toonkunstenaar begeleiding residentieorkest bossen sjostakovitch zangeressen hoede opnames geproduceerd langdurige 19642002 achttien lag ledental structureel meerdere aantrekkelijk aanwas ermee gepaard gaande verjonging compenseerden verloop gevolge vertrek intact besteedde drs jaf roelen beschermheer jubileumuitgave mannenklanken bijzonder koorzang laat 50 moeilijk spreekt zorg aanmerkelijk kalmer levenstempo opgejaagd vertrouwde communicatiemedia gunde gemakkelijker verenigingsleven wijden tijdsbesteding stabieler5 verzuchting tijden wl prestaties repertoire vergroten verzwaren ng moeilijker vandaag recht grt draagt thematiek decennia vat vertoonde langdurig woorden eeuwwisseling klinken universele verklaring verenigingen geval doormaken licht terugkijkend concertreis tipje sluier dankbaar onvergetelijke praagse rijk indrukken geestelijke impulsen fijne intenties hoogste ver grenzen gesmeed6 1969 succesvolle internationaal korenfestival scheveningen 1971 partij7 profiteerde netwerk adviseur jurys internationale koorevenementen breekt uitwisseling reiskoor groeide stabiele ca honderd8 saamhorigheid wijst aanloop apeldoorn uitstervend ras9 zelfverzekerd antwoord onderscheidde allereerst beoefenen exclusief gemengde eerstgenoemde bescheiden muzikaal intelligent genteresseerd rest gedeelte kerels biljartvereniging aldus saamhorigheidsgevoel heb denigrerende beschuldigende zin gezegd massa toenmalig stelling lastige resulterend opdracht nadrukkelijk geworsteld gerenommeerde koninklijk zangersverbond telde 243 website 150 zijn10 statement provocerend wisten samenhing vervullen resulteerde groei bloei muzikale speelden geworven families kennissen nogal namen roel henk unen dirk eilander roks rein openbare gemeentepolitie onderwijssector werkgevers langjarig onuitputtelijke werving 2425 063632 210 211 gemeentelijke provinciale bleken uitstekende pleitbezorgers droeg alleszins relatie beschermheren naoorlogse cdk traditioneel koor11 getaleerd concertuitvoeringen blijkens resultaten korenfestivals intensieve buitenland gekoesterd roemeni duitsland engeland schotland suriname usa constateert jongere aanmelden lid12 voorziet vergrijzing daling conclusie gebeuren denkt afscheid aantrekken umboek melding verdwijnen makkelijk probleem slechte repetitiebezoek moeizame contributieinning14 ontworstelde name aanstelling nadagen soortgelijke problematiek afkomen wenste voorkomen paul michel tijssen achtte vernieuwing kenmerken jong deskundig enthousiast vasthoudend vooruit15 veranderde benoeming benaderbaar gekarakteriseerd capella joviaal beoordeelde verschoof piano begeleidend instrument 16 kerstconcerten bariton marco bakker medewerking verleende mooie 90jarig jubileumconcert spiegel gereisd lnen weimar voorheen reizen relaties verandering bespeuren se juiste verdeling stemgroep gegarandeerd beleid worstelt zang evenzeer afnemend dalende tendens ingezet 99 2013 75 geconcerteerd deelname competitieve aanvankelijke joviale verhoudingen veranderden koeler elf genomen vervanger hennie ramaekers fraaie oa mastreechter staar symfonische blaasorkesten ervaren beschikte teugels aangespannen werkt plezier gebruik feit workshops organiseerde koorleden ontwikkelde cursus ontdek indiensttreding ledenbestand krikken enthousiasmerende presentatie lol steeg 84 landelijke 2023 bericht algemeen coronacrisis lopen leeg krant rotterdam daarvan gehalveerd koordirigent pianist arjan breukhoven corona boosdoener teruglopende interesse natuurlijke afvloeiing gemiddelde ligt doordat interesses invulling vrije gegeven16 ontkomt geschetste fenomeen coronaperiode waarover geconfronteerd forse terugloop daalt 6117 kunststukje vindt 2001 lindenholzen aklasse moeilijkste categorie prestatie goud glom trots zaterdag 38 vrouwe maandag schrijft wulp recensie zwolsche eindigt wens hoop oprecht vrankens opvolger niveau indrukwekkende wapenfeiten toevoegen word nieuwgierig hooft spreken tydt salt leeren13 worstelden rechtsvoorgangers alledaagse jubile 2627 063634 212 213 74 ouder speelde dook formeel beleidsplan 90 120 beleidsdoel geformuleerd richt geacht gesetteld carrire overwegingen gerefereerd waarop verleden aanmeldden achterban zittende koor18 gewenste resultaat bezint erop 20132017 krimpende expliciet onderkend aangemerkt bedreiging honderdjarig minimaal moeten tegengaan overwinnen aspecten uitstraling repertoirekeuze signatuur essentieel belang ledenaanwas bereiken19 verhoogde mate besteed stemkwaliteit discipline repetities noodzakelijke voorbereiding thuisstudie extra belangrijk 2017 bniveau nationale regionale zangconcoursen deelnemende verdeeld categorien verband oplopende moeilijkheidsgraad gekenmerkt d vertegenwoordigt aniveau acteerde nastreven fors achteruit ambities plannen mbt zangclinics nietleden differentiatie uitvoering stemtesten aanscherpen professionele benadrukt lidmaatschap vrijwillig vrijblijvend bewind elan leeft straalt ambitie gestuit lichte nagestreefde ingeslagen dirigeert delen carmina burana orff musical les misrables clm schnberg toonkunstkoor caecilia bni csillag percussiegroep muziekvereniging excelsior rob hazenberg pianisten philine coops afke wiersma verleenden jubileumjaar meegedaan koorfestival verona eervolle vermelding brons omhoog teruggevonden leveren 2018 hoogstandjes bezoekt antwerpen korte trip onderweg noord brabant oisterwijk aangedaan clinics ledenwerving daarentegen 11 oudere gecompenseerd 82 absurde jaarverslag 2020 halverwege normaal begint episode beperkingen onzekerheden improviseren onmogelijkheden perspectief dwingen schuiven ambitieuze uitgezet ogen gaandeweg enorm positief uitzondering probeert begrijpen waarom populaire besluiten nemen20 repetitie covid19 virus legt lam vooruitzicht afgezegd pas maand strikt coronaprotocol mogen repetitieruimte weijenbelt strak schema vertrouwd behorend risicogroepen kiezen scenario beindigt jeroen hulshof geenszins ideaal opvolging ondergaat vuurdoop verzorgt vooralsnog digitale pancratius tubbergen behelpen gmzleden koorjaar hoogtepunten hopelijk coronapandemie veerkracht tonen schouder genspireerd uitdaagt tijdperk been houden21 beheerst dagelijks alleman profileren constant gezamenlijk repeteren toegestaan 66 herhaling toevoeging moedig voorwaarts bouwen zichtbaarheid imago perspectief22 2829 063637 verbondenheid bevrijdingsconcert bevrijding afwezigheid bijdrage dodenherdenking halve marathon innige terugkeerde inloopconcert foyer festijn hangend relingen balkons optredende genieten vooraankondiging meldt stentor vergeleken jonkie 105 oud 140 vertrouwen toekomst25 feestelijke hardloopfestijn toegankelijk promotieconcert schouwburg odeon vlakbij finishlijn vormde afsluiting zangleergang gewijzigde leergang gmzdirigent zangpedagoog sopraan clara vries constructief vervolg terugkeer enthousiasme bezinning themas vertalen stijgende lijn variant dringt hopen toenemen genoteerd leeren noten heijden p olv zingt achterzijde lphoes 98 6 54 20 httpsknzvnl 162 34 35 15 173 20072011 21 22 24 uitgave 19171992 verbond jaarverslagen beleidsplannen vervallen coronamaatregelen fatsoenlijk gerepeteerd maandagavond normale gmzavond anderhalve meter mondkapjes23 thuisbasis voelt onwennig uitgedunde st basiliekkoor burger gmzzangers moed weliswaar krabbelde najaar kerstconcert getalenteerde raoul steffani karin hertsenberg magere coronatijd 61 verklaart gmzlid geleden beginnen helemaal terug24 gewerkt leverden destijds respectabel impuls hoopt eenzelfde effect afronding clinic henny aanleiding bijeenkomst brainstormen zorgelijke zangclinic genstalleerd eindigde 63 zorgpunt positieve ontdekken presenteerde vijftal regio onderstreepte 214 215 3031 oudhollandse geveltjes overijsselsche avondfeestcommissie onderdeel ghh haen secretarispenningmeester gb bijgeleverde afgebeeld bevestigd zichtbare bestrating kinderkopjes aanwezig daarin houten kozijnen glazen ruitjes evenement gebouwen gemaakte gebouwtjes nepgevels betreft prentbriefkaart geeft aardig inkijkje omvang festiviteiten jarig ongetwijfeld commissieleden ruberg achterhaald misschien lezer onderwerp 217 zw olle groepsfoto ontvingen ingezonden vermeld middelste rij g exact dezelfde afbeelding bewaard gebleven vervaardigd hendrik jacob lamminga 1881 semarang indi beeldend vormgever 19061921 adres vertrok nederlandsindi 1944 kamp ambarawa gelegenheid feestviering 700jarig woonachtig oostindi teruggekeerd gekostumeerde hellebaardiers stoelen feestcommissie kranten groots mr ja willinge gratama mja berkel penningmeester jph potasse daaronder hoofdcomit commissies museumcommissie muziekcommissie sportcommissie verlichtingscommissie kinderfeestcommissie 3233 063640 219 verhaalt stadsmuseum projecten evenementen erfgoedliefhebbers ophalen joan derk capellen pol openbaarmaking cabr levenslicht geschreven stadsgenoot luc panhuysen getiteld passage verkrijgen winkel gekomen academie onduidelijk edelman verrichten beroepen afvielen carrireperspectieven beperkt enkeling hofhouding prins oranje derks achterneef alexander philip stevig budget haagse vereist edellieden verdienden kost ambtsjonker drost bestuurder gebied gevulde beurs ambten kostbare investeringen krap kas legerkapitein rentenier loopbaan voerde leger zulke jonkers kochten compagnie regiment klommen gestaag robert jasper marsch blauwe insloegen militaire bedrijf robuust lichaam allereerste klaagde broze gezondheid exercities veldtochten bordeelbezoek laatbloeier gelijk wie kijkt bewerkstelligd daaraan snelbloeier vroege jonker stapvoets late boorde sporen flanken strijdros aanhoudende galop voorafgaand ridderschap versnelling raadselachtigs fase telgang overgaan draf getuige zicht politiek gewest zwijgt taboes doorbreken haat gezeten macht hals halen kant echt voornemen latere ervaringen aannemelijker dadendrang vooruitliep vorming visie harnas queeste invloeden wijzen gespeeld oorlogsarchief doorgegeven toekomstige generaties doorvertellen rechtspleging 2025 digitaal strekkende kilometer bevinden dossiers personen verdacht collaboratie verdachten slachtoffers kader leuk groepsverband regelmaat verkennen opzetten onderzoeksgroep tevoorschijn onderneemt horen nemen jullie communicatie nsb diezerstraat 3435 063642 221 marktkoopman opgepakt razzias plaatsvonden 1905 zevende meijer esther veterman geboorte zusters verdiende pakhuisknecht koopman seizoenen 1925 elftal pec kerkplein kocht tweedehands meubelen zolderopruimingen spullen 1940 trouwt gretha velleman leeuwarden maurits 1938 begraven begraafplaats alhier 400 lotgenoten waarschijnlijk verkoop handel trein logeerde marianne juda zwarte pretoriusstraat 39 razzia schoorl gebracht aanval patrouille woustraat woensdag donderdag betrad lokaal beschoten overgoten bijtende vloeistof represaille last hogere ss politiechef rauter straf vergeldingsmaatregel bevolen vierhonderd joden gevangen duits concentratiekamp overgebracht volgepropte vrachtwagens verlieten idee bestemming koud onvoldoende warme kleding 2100 2200 colonne barakkenkamp oorsprongweg soldaten mobilisatie onderdak beslag untersturmfhrer jf stover hauptscharfhrer kp ordnungspolizei aangewezen bewaking wreedheden gebruikte vuisten zweep laarzen weerloze gevangenen dertien barakken gedreven kale vloer slapen lichting zondagsmarkt jodenhoek aankomst hardhandige onderging medische keuring gestuurd ziekte tbc voorwenden duitsers panisch besmettelijke ziekten verlamden stakingen 26 provinciesteden staking februaristaking amsterdamse bevolking terreur beu overrompeld dagen negen doden gewonden vielen tweehonderd amsterdammers gearresteerd plus driehonderd 27 beindigd vermoedelijk keukenpersoneel overbleven 389 verzamelen rijen tocht strenge station goederentrein vervoerd alkmaar gereedstaande 710 gescheiden passagiers tegemoet zagen voorbij ssers coupe bevelen aufstehen aufstehensitzen snauwen brillen ontgelden geslagen getrapt bril bekendmaking niod ondertrouw advertentie 3637 063643 222 223 uitgeput mars looppas honden buchenwald bewust wachten ondertussen achtergebleven achterhalen zonen gebeurd autoriteiten wenden dokter cordinatie actie ondernomen grietje arrestatie gestapt burbach wendde gevangenschap achtten kans vrijlating gering gaven sicherheitsdienst beriep misdrijven bestraft hierop weken echtgenote hoogte duurde gevangengenomen achterblijvers leed opgepakte verzachten cohen vroeg kruis bemiddeling zenden pakjes desbetreffende neerleggen verbod hulp l president nederlanden pogingen kampregime frans halsstraat handtekeningen opgehaald schreven karnebeek wou voegden lijst 62 ondersteuning voelde gesteund stuurde sicherheitspolizei wilhelm hartster benadrukken dupe omstandigheden slachtoffer beantwoord aankwamen aangekomen gedeporteerd mauthausen auf flucht erschossen lijsten bijgehouden leverabcesamoeben gefingeerde doodsoorzaak 36 zettenvia advertenties huishoudelijke koop sloeg noodlot 1942 politie westerbork 1943 transport sobibor vermoord henris auschwitz 72 stolpersteine geplaatst nagedachtenis grachtje geplaats eva holtenbroekerweg mozes broer reintje zilverbergdrukker ester jetje drukkerbrest galenstraat emanuel saartje izaak betje julia mensonterende gruwelijke gaskamers sanatorium hartheim ding heinrich himmler levend terugkeren blom max nebig overleefd voornaamste wally historica gespecialiseerd links oproep staken tracesofwar burgers voorzien 3839 063648 225 1899 middernacht ondanks kou rumoerig tapperijen klinkt zacht onvaste hond beantwoordt evenzo klagelijk behaaglijk kachel oudejaarsavond twintigste verwelkomen kalme verscheurt geweldige explosie oudejaarsrust geluid rinkelend glas nabij koffiehuis nekkers lolbroeken vuurwerk ontploffing schade behoorlijk omtrek ramen gesprongen spiegelruit porse gezicht mercuur ansichtkaart leinzaak zion klinkert hoek stukken etalage beeldje mercurius dak siert sokkel gewankeld overkant manufacturenhandel buurman wapenhandel bremer liggen diggelen donderpoeder aga baron sloet oldhuis onderwijsinspecteur woont half nachts agenten plaatse meiden overbuurman weerd arink kamperstraat afgestoken ontkent toonaarden meigatter bus kopen voegt verbazen geweten aangehouden ggr hoijinck kamers geweermaker fotograaf bieseman boekhouder lageland vechtpartijen geknal daverend hedendaagse maatstaven voltrekt jaarovergang kalm gezag rust verzoek cafhouder klappe klokkensteeg steegje eiland afgewezen bovenbuurman denneboom zieke bezuren arend kreder dronken buurtbewoner stamgast gooit onvrede emmer ruiten bovenwoning nieuwjaarsdag gemoedelijk stedelijk muziekkorps jaarlijkse rondgang afgetrapt looft heere vrome amoldus krayer middag opgebracht wegens dronkenschap kwart ingegrepen bitterstraat scholten ruzie vroegere vrijer klokslag arnhemse liedjeszanger kalkhoven bureau lombardstraat afgeleverd zes oploopje jansen langenholterweg kwartier vechtpartij raak goudsteeg verboden geknald steken opgeschoten jongemannen vismarkt herhalen achtervolging treedt kordaat twaalfjarige cornelis gunnink sleutel luciferkoppen knallen jongen ferm toegesproken doosjes lucifers naleest tevergeefs tekenen opwinding overgang 19de 20ste opvalt ontbreken besteedt ingewikkeld 1901 beschouwd doorsnee blijkbaar fin siclegevoel ontbreekt gewoon vieren gedronken gegeten heimelijk amok ontnuchtering ingesloten wenst pistolen commissaris nieuwland politiekorps echte ijzervreter 1885 bewezen relletjes jaarwisseling ordentelijk rustig verlopen afsteken beslist onschuldige klappertjes belooft agent flinke premie elk pistool wapenverbod oudjaarsdag strekt vuurwapen reken dienders gelet aanvulling karige loon gebruiken startschot 4041 063649 vijftig bruist nieuwbouw aangeprezen energieke spil noordnederland historische binnenstad prachtige ijssel wonen ontspannen komende directe westerlaan kende volop bouwhoogte aangenomen schrokken straalverbindingstoren telecommunicatietoren telefoondistrict ptt toren 125 realiseren gebouwencomplex parkstraat oostzijde televisie telefoon gevaarte verbindingen bestreken torens geldende verordening bepaling verstuurd verkenning aftasten tamtam bereik straalverbindingen nieuws stadskern2 tevoren verrezen veeralleeflat westkant vers geheugen hoger gedacht voorgespiegeld onmiddellijk mobiliseerden publieke opinie tekening schilder schelle zwollezuid toonde verwachten peperbus beeldbepalend skyline wegvallen tekeningen han boden gezichtspunten alarmerend omwonenden erfgoedvereniging bond heemschut lieten melden onacceptabele masten dringend vervanging koos oplossingen elders klaarde lucht gebeurd3 stationspostgebouw volkomen transformatie ondergaan stationspostkantoor betonnen kolos verving pttlocaties sassenstraat laenstraat karnebeekstraat schoutenstraat postbezorging district zwolle4 ontworpen architecten jb koning jc rentjes hengelo beton grotendeels constructie prefab bouwelementen schokbeton oppervlakte circa 7000 vierkante postkantoor loketten zelfbedieningsruimte brievenbussen verdiepingen erboven kantoren zonneterras airconditioning ernaast 12000 warmte vochtigheid winter samenstelling zuiverheid stof gecontroleerd geregeld meldde brochure5 uitgestrekt bediend veluwe polders 184 postkantoren postagentschappen spoorweghaven gedempt perron veelading afgebroken vervangen versie nabijheid kanten 130 1980 verwerken groter wordende hoeveelheden postzakken draaide mechaniseren automatiseren eventuele storingen gesignaleerd paneel controlekamer communicatiemiddelen intercom omroepinstallatie technische roepen punt storing dirigeren gehele voortdurend bewaakt bijgestuurd brochure laagbouw complex uitgebreid associatie ingenieurs cj leijh 1989 omgedoopt kpn leverancier telecommunicatie ictdiensten postsorteercentrum dc vastgoed deventer waarna herontwerp buitenkant architekten cie fokkema partners delft huisvesting profit nonprofitorganisaties citypost frankeer stempelmachines codeurs perronwagentjes transportbanden glijgoten kettingtransporteurs bunkercircuits artist impression symbolisch donkere wolken willemsvaartflat 19711972 kamperlijntje tankstation kringloopwinkel verscholen carolus clusius objecten kamperweg plaatsmaken hoogbouw appartementen schilderij wit acryl linnen x cm 227 4243 063652 sky limit daarop letters bovenaan wand kopse kant6 wwwspoorzonenl 1975 stadskern 1347 invnr architectuurhistorische context baalman hemmy clevis suzanne wentink red overijssels archeologische bouwhistorische kroniek pp 139156 stationsgebouw zp zj koen parie aanvullende zaagtandbunker verscheen yogalessen bedrijfjes stoppen ontstond kortom dynamiek doofde poststukken althans papieren vestigde afgelopen kantoorruimtes lagere identiek kaal aanzien vlak voltooiing metamorfose verwachting 2026 gereed city post herinnert 228 postgebouw uitgemeten 1970 toename verwacht 8000 1972 publiekshal podiumaccommodatie zorgden topprioriteit geopend bal tennisclub pelikaan voetbalveld tafeltennistafel geduchte tegenstander hockeyveld mixed hockey zmhc erelid achtereen hockeyselectie olympische melbourne besloot russische inval hongarije teleurstelling hindernis spraakgebrek stotterde wonderlijk genoeg toneel rollen hoef zei kunstenaarsclub palet zangeres ans stroink wielerbaan urbana serie afleveringen themanummer stadsdienst busse skutte levenslange aanwezigheid journalist theatercriticus toneelamateur schrijverspeler musicals bedoelde jeugdherinneringen ridder nassau derveen dinsdag jl 92jarige gewaardeerde uitblonken vlotte leesbare stijl verraadden bedenkt 1932 hartje statige boekhandel waanders tekenaar teun zoverre voetsporen tekende bracht rubrieken lineke koeslag kwartje kwertien 750jarig uitverkochte voorstellingen opleverde recordbezoek aller afgestudeerd gymnasium celeanum leerlingjournalist journalistiek redacties binnenbuitenland belandde eindbestemming bijlageredactie louwen zaterdagbijlage kunstrubriek cabaret 2500 scherpe pen eerlijke deskundige aanmoediging aankomend 4445 063658 231 eeuwen prijkt beeltenis justitia prominent gesprokenvrouwe personificatie rechtspraak zwaard weegschaal geblinddoekt veronderstelt aangevoerd zinnebeeld deelnemen trias politica bedrogen rechtbank negende rechtbanken west hoorn neeltje heuvel dini stuurman koninklijke hollandse lloyd bedrijfsleider petroleumhaven maandblad voorbestemd worden1 droomde farmaceut apothekersassistente rechten ontdekking studie boeide afstuderen eenvoudig jurist assistente directiesecretaris verzekeringsmaatschappij victoria ergernis aanzienlijk deden waarnemend griffier kantongerechten totdat 1958 kantongerecht plaatsvervangend kantonrechter belast waarneming zutphen terborg pachtkamer vacatures ervaring buitengewest rechterschap markten 875 fte inbegrip rechterplaatsvervangers rechters opleiding kleinere gerechtenzoals specialistische deden2 onmogelijk aantallen rechtercommissaris strafzaken kinderrechter rechtsgebieden beheersen lukken krantenartikelen faillissementen politierechterals meervoudige strafkamer voogdijkamer totaal erbij 1973 onteigeningskamer samenwerkingsverband medisch tuchtcollege civiele fort interviewer uitlatingen politierechter beschieten meisje luchtdrukpistool boete 750 kwalificatie zeldzaam misselijke streek veroordeelde rijder gevolgen veelvuldig cafbezoek deverdachte 500 rijontzegging leggen verdraaid gemakkelijk verdachte caravan bruikleen toestemming gehuisvest museum fundatie installatie zittend 4647 063659 232 233 zittingen werkkamer werkten haalde meneer pot dienstfiets fietstassen presidente afdeling soroptimistenclub secretaresse woningbouwvereniging vrouwenadviescommissie woningbouw academische vvao roeide roei zeilvereniging auto spanje klimaat landschap oudcollegas herinneren juffrouw haasten allen hirarchie afstandelijk afgevraagd mannenbolwerk stelde zichzelf zuur wezen scheef flat wiecherlinkstraat aanbelt opengedaan levensbewuste vriendelijke welluidend bondig zweemt gezegde taal juriste schrik eenvoudigen voorts mannelijke justitiabele appl woonruimtezaak laconiek opmerkte nuchter bezeerd voelen lacht kapot aap gold kundig nauwkeurig vak familierecht opgeleid uitspraken handmatig uitgeschreven meervoud uitgetypt conceptuitspraken nagekeken uitermate voorzag handgeschreven letterlijk puntjes i jo krger luttenbergstraat 1981 raadsheer gerechtshof bosch hing toga wilgen gepensioneerde partner frankrijk vestigen keerde jarige 2010 togaberoepen afstudeerde lizzy dorp 18721945 adolphine 18791928 vriendin studiegenoot promoveerden promoveerde cum laude proefschrift huwelijksgoederenrecht duitsche wetboek wettelijk promotie bedigd verloofde 18731954 specialiseerde huwelijksrecht schadeloosstelling vernietiging onbruikbaarmaking eigendom openbaar balie opende advocatenkantoor daendelstraat hoedanigheid procureur hoogst nationaal rechterlijke instantie sprak advocaatgeneraal publiekelijk twijfel tent weekblad beantwoordde heden maidenspeech getuigt belangen clint opgedragen behartigd behoe rechtbanktekening paleis justitie 4849 063700 234 235 ven mannelijken confrre toevertrouwd ag dien korvinus geb officier rapporteur mensenhandel winnie sorgdrager arnhem 1986 kabinetkok1 kiesrecht jaartal fel debat toetreding rechtersambt grondwettig wenselijk regering parlement vroegen procureurgeneraal tj tarquinius noyon 1848 1929 richtte wetenschappelijk bepaalde tijdperken zwangerschap menstruatie zelve onderhevig waanvoorstellingen zoo lijden ongewone prikkelbaarheid zoodat rechterlijk ambt noodige onbevangenheid onpartijdigheid beschikt gerechtvaardigd isdaarna leert rechtspraktijk gepraesteerd eene middelmaat verheffen argumenten strafrecht bezwaarlijk kieschheidsgevoel getrouwde verplicht echtgenoot verhuizen vreesde rompslomp kijken gedoe gehuwde zittingsplaats wisselen beter gekwalificeerd raadsheren introductie wh witius savornin lohman 18641932 mening uiteenzetten tegenstanders benoemden bezwaar plotselinge opwellingen spoedig opgewekt medelijden beschikken benodigde objectiviteit advocaten volksvertegenwoordigers waarborgen opleveren voorstanders keerden wettelijke beletsel tijdgeest eenmaal amerika vervulden klachten geruime onderwijzeressen examinatoren kiezer gekozene professor enz meenden rijp voerden praktische uitbreiding kandidaten betrekkingen ongeschikt thans berde stemming klonken opmerking vraagstelling terrein bevond oordelen krachtige juridische analyse toelating benoemde bezwaren uiterst kieschen aard alsook maandelijksche afwijkingen doorslaggevend bepalen zekere moeilijkheden opgedaan gebleken uitnemende aankomt eigenschappen onmisbaar benoemen wetgever beperken redactionele aanscherpingen bepalingen burgerlijke rechtsvordering zet liberalen sociaaldemocraten voorstander confessionele parlementarirs antirevolutionaire keken tegenaan verzetten voortwoekerende epidemie schepping verschillen opheffen regeringscoalities traineerden openstelling praktijk wending padang aml anna 18901984 substituutgriffier volwaardig onbevoegdheid onwettig samengesteld ambtenaar verwierp verweer rechtszaak doorgaan vonniste hooggerechtshof indische beeldengroep hoofdingang 5051 knie ving bot behoeften inzichten zoodanig uitgesloten padangse mt vrouwelijk wettig 1922 moederland doorbraak kamer debatteerde motie portrettengalerij e schelhaas 1968 236238 juristenblad 202128 njbnlmagazines njb282021 werkzame delpher uitblijven dient zaak dienen afwegen uitgebalanceerd vonnis blinddoek persoons uitmaken vijand familielid machtig heerschap status arme drommel meent neutraliteit wg hengelbrock pajth teefelen arrondissmentsrechtbanken gespecialiseerde trema httpswwwcbsnlnlnlnieuws202420nederlander heeftmeervertrouwenindeeudaninde tweedekamer verduidelijking hudig criminaliteit symptoom gebrekkig aanpassingsvermogen logisch schuldig grooter kinderpolitie psychologie 1946 fellowship criminologie sociologie social casework chicago vervolgen rotterdamse overwater solliciteren zeventigste buitengewoon kinderrecht kinderbescherming utrecht dage bekleden 69 geregistreerd presidenten gerechtshoven statistiek instituties grootst 783 opgeroepen spoedigste voorzieningen treffen bewerkstelligen ieders verrassing nadien ingediende initiatiefwetsvoorstel onbenoembaarheid beindigen sneuvelde samengestelde heemskerk voortgang frustreren lijdelijk verzet sterker schaarste ambtenarenzuivering ertoe eisten aanstuurden zwichtte jh maarseveen 18941951 parlementaire lands 19071996 telg groningen huishouding staatsexamen 1934 pompe oprichter criminologisch instituut pompeinstituut onbezoldigd draagkrachtig zelden dader strafbare feiten oorzaak psyche onvermijdelijke schikken gelijktijdige ruimtelijke soepelheid fijner menschelijke tact 236 237 5253 harculo gertjan aalders fieke verbeeldt kleurenen zwartwitfotos isbn 978 9038660 95 fotoexpositie dienstengebouw ijsselcentrale buurtschap sloop locatie imposante elektriciteitscentrale amateurfotografen fotografen carla kogelman petra mwarojansen poel legden restanten fotografeerden oudmedewerkers kleuren zwartwit industrile cen 1988 kunsthistoricus jongs fervent onderzoeker verzamelaar documenten adellijke herdacht lierens almere redacteur wijkkrant assendorper 1952 getogen beeldredacteur verscheidene cees arbeitseinsatz uitgeverij archiefwezen publiceerde tientallen hanteert alter ego kieks agterom wwwwimcosternl 1960 redactielid bestuurslid seniorrechter inklaar 1957 faculteit cultuurwetenschappen aalanden rood groen blauw 2011 ken 2015 atlas hanzesteden voert eindredactie zht studeerde gemeentelijk archeoloog publiceert archeologisch georienteerd uitgaven bouwkunde tu politicologie vu corporatiedirecteur volkshuisvesting kafka corporatieland 1950 monumentenzorg oversticht welstands monumentencommissies chef stadsredactie lezersredacteur vervroegde uittreding vrijwillige viermaal toegezonden redactie eindredacteuren sanne zanten redactieadres krammer 8032 ej email redactiezhtzwolsehistorischeverenigingnl henja nieukerken martin guldemond hilbert zwaag annt bootsma hulten kam wwwzwolsehistorischeverenigingnl secretariaat pilotenlaan 8017 gg infozwolsehistorischeverenigingnl ledenadministratie adreswijzigingen tel 038 4651735 tarief contributie 2750 bankrekening nl46 ingb0005570775 tnv vormgeving opmaak ger bomans different design zalsman issn 09267476 verveelvoudigd enof fotokopie scan microfilm voorafgaande schriftelijke uitgever gestreefd betrekking illustraties regelen degenen desondanks menen gelden alsnog trale kantoorgebouw koelwaterhal portretten beknopte afgebeelde bestemd genteresseerden portretfotografie uitgebreidere achtergrondinformatie verwezen facebookpagina 5455 063702 65 467 00 70 wwwzalsmannl grafimediapartner communicatieprojecten succes ongekend snelle levertijden brede dienstverlening wensen drukken printen web2print logistiek passende oplossing regionaal opereert bedrijfsleven overheid producties ict warehousing zhzatl4s mthaenmat r2o0t2s1 einn dkdle 6r8rijkadv210x230indd 231122402011 01884 100207 5657 063711 veemarkt ijsselhallen wwwannonl vrouwenhuis rondleiding afspraak 422 48 wwwvrouwenhuiszwollenl voorstraat 46 8011 ml wwwboekhandelbloksnl papenstraat pl leukste antiquariaat 5859 063923 help 6061 064028

Lees verder

Zwolse Historisch Tijdschrift 2018, Aflevering 4

Door 2018, Aflevering 4, Afleveringen, Jaartal, Zoek in ons tijdschrift

Zwols Historisch Tijdschrift
Zwolse beat in de sixties
35e jaargang 2018 nummer 4 850 euro
Suikerhistorie
Caf Restaurant De Toerist
Bij de Vechtbrug Zwollerkerspel
De toevoeging Zwollerkerspel in de adresaanduiding
van De Toerist geeft al aan dat het etablissement
buiten de stad lag namelijk aan de huidige
Kranenburgweg nr 10 Het cafrestaurant werd
in 1935 gebouwd door Hendrik Willem Henderiks
aan de nieuwe verkeersweg van Zwolle naar
Meppel en bij de nieuwe brug over de Vecht
In feite was De Toerist de voortzetting van
een al veel ouder caf een tol annex tapperij en
herberg bij het zogeheten Zwolse Tolhek dat ten
noorden van de Berkumerbrug lag Deze tol werd
in 1835 opgeheven maar de uitspanning bleef
bestaan en ging via vererving over van achtereenvolgens
de families Jansen Boerdijk en Ester op
Henderiks Na de oorlog werd het cafrestaurant
gexploiteerd door een schoonzoon van Henderiks
Albert Spijkerman De Toerist ontwikkelde
zich tot een bekend en gewaardeerd Zwols wegen
familierestaurant De eerste verbouwing vond
al plaats in 1954 en er volgden nog talloze andere
De aanvankelijke gunstige ligging aan de Rijksweg
28 werd echter wel teniet gedaan door de aanleg
van de A28 eind jaren zestig
In mei 1995 werd deze oude Zwolse familieonderneming
overgenomen door het Van der Valkconcern
Van der Valk gebruikte het pand tot eind
2013 en verhuisde toen naar een nieuw gebouwd
hotel en restaurantcomplex op de Hessenpoort
De oude Toerist kreeg geen nieuwe bestemming
Als antikraak en ter voorkoming dat het pand zou
verloederen had het een aantal jaren een curieuze
bestemming als huisvesting van een poppen en kinderwagenmuseum
De geplande sloop werd aanvankelijk
nog vertraagd door krakers en vleermuizen
maar in het voorjaar van 2018 werd dit stuk Zwolse
horecageschiedenis met de grond gelijk gemaakt
Wim Huijsmans
Collectie ZHT
Het braakliggende terrein aan de Kranenburgweg waar 83 jaar lang De Toerist
stond Er zijn nu woningen op deze locatie gepland Foto Elske Bootsma
174 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
Suikerhistorie Wim Huijsmans 175
Zwolse beat in de sixties
Harry Bouwhuis 176
Honderd jaar Zwolsche Boys
Arnoud de Vries 201
Het korte avontuur in Zwolle van
de Strauss van Sarajevo
Stervoetballler uit Joegoslavi voetbalde
twee maanden bij Zwolsche Boys
Steven ten Veen 212
Gerrit van der Brug de enige en
echte erevoorzitter van Zwolsche Boys
Steven ten Veen 219
Recent verschenen 226
Mededelingen 227
Auteurs 229
Voetbal en popmuziek dat zijn de onderwerpen
die in dit nummer van het Zwols
Historisch Tijdschrift uitvoerig aan bod
komen Harry Bouwhuis schetst in zijn bijdrage
de geschiedenis van de Zwolse beatmuziek in de
sixties de tijd dat de popmuziek nog in de kinderschoenen
stond en al gauw ht vehikel werd van
de opkomende jeugdcultuur Bouwhuis zelf ooit
muzikant in de Zwolse band Convent Witch geeft
het eerste complete overzicht van de Zwolse beatbands
die in de jaren zestig de vele kleine podia
van de Zwolse horeca en buurt en clubhuizen
betraden zoals die van de legendarische Tiger
Club in Suisse
Was de popmuziek vooral muziek van de
jeugd zelf en daarmee een uiting van volkscultuur
datzelfde gaat ook op voor het Zwolse voetbal
Daarbij gold Zwolsche Boys als de club van de
gewone jongen De club viert dit jaar zijn honderdjarig
bestaan reden temeer om Arnoud de
Vries het podium te geven om van de turbulente
geschiedenis van de Zwolsche Boys te verhalen
Zijn artikel wordt perfect aangevuld door twee
fijne portretjes geschreven door Steven ten Veen
Lees over Ivica Osim de Joegoslavische stervoetballer
die tot ieders verbazing in de jaren zestig
voor de Zwolche Boys ging voetballen maar er
al na twee maanden weer de brui aan gaf Of over
Gerrit van der Brug De absolute alleenheerser
van het roerig volkje uut de Diezerpoorte lange
tijd dominerend voorzitter van de voetbalclub en
uiteindelijk toch ook erevoorzitter naar eigen zeggen
geheel verdiend Veel leesplezier
Cover The Blues Dimension in 1966 temidden van
een selectie van de Zwolse beat in de sixties
Redactioneel Inhoud
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 175
176 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
Zwolse beat in de sixties
De jaren vijftig van de vorige eeuw De muzikale ontwikkelingen zijn stormachtig Rock n Roll en Soul komen
vanuit de Verenigde Staten overwaaien met namen als Chuck Berry Little Richard Elvis Presley Ray Charles
en Otis Redding Als de sixties zich aankondigen gaat de wind langzaam liggen De beatperiode breekt aan
Den Haag is met stip beatstad nummer n maar in het hele land staan de jaren zestig voor een kentering in
de tienercultuur en vooral de muziekscene Ook in de toen nog zo rustige provinciestad Zwolle
Graaf Toch verlaten talloze beginnende Zwolse
popmusici jarenlang trots de winkel met een
plectrum een set drumsticks een mondharmonica
een inplugsnoer een Egmondgitaar of een
tweedehands Dynacordversterker Niet in de
laatste plaats door de welgemeende adviezen van
de altijd vriendelijke uitbater Giel Lelieveld Als
je praat over een lieve man en een aimabel mens
glimlacht Henk Klompenmaker oudzanger van
The Rolling Guys en The Mozarts Ik heb er heel
wat spullen gekocht Hij was eigenlijk veel te goed
en deed alles voor je Zijn winkel was een zoete
inval en vooral ook een ontmoetingsplek voor veel
muzikanten
The Real Rollers
Voor La Faille is het bezit van zijn eerste drumstel
een mooie opmaat naar een geweldige carrire als
slagwerker Zijn eerste bandje is The Bluefinger
Rhythm Boys waarin naast La Faille ook accordeonist
Jan Bos en theekistbassist Fokke van Dam
actief zijn De thuisbasis is het Marsgebouwtje
in de buurt Het is niet het eerste Zwolse orkestje
dat in die tijd ontstaat Al wat eerder worden The
Black Masks opgericht waar een nog piepjonge
Freek Kamphuis n van de grondleggers van de
Zwolse beatperiode bassist is naast Hans Bernard
op sologitaar slaggitarist Martin Washinghton
en Klaas van Wijngaarden op drums Zanger is
Joop Wolf uit Wezep die met Kamphuis in 1960
overstapt naar The Real Rollers Eigenlijk kon je
The Black Masks en The Real Rollers in n adem
noemen We wisselden vaak heel eenvoudig van
Onder de Peperbus doen in het decennium
daarvoor uiteraard ook al andere
muziekstromingen hun intrede zoals de
Bebop de New Orleans Jazz en de Dixielandmuziek
De druk bezochte jazzavonden in hotel Van
Gijtenbeek de Harmonie caf Demmer en vooral
cafrestaurant Urbana met de nostalgische oude
zaal met houten vloer zijn erg in trek
Drumlegende Hans la Faille 1946 wordt ook
al vroeg gegrepen door de jazzmuziek Vooral
door The Jazz Messengers met bandleider en
drummer Art Blakey als zijn grote idool Hij
maakt kennis met hun repertoire via de in Duitsland
gestationeerde radiozender The Voice of
America Opgegroeid in de wijk de Pierik krijgt
hij eerder al op zijn tiende jaar een snaartrommel
in bruikleen en wordt hij aspirant lid van
het rode muziekkorps Voorwaarts Ik kwam er
terecht omdat onze achterburen lid waren van
Voorwaarts en vonden dat ik talent had Ik roffelde
thuis altijd op de tafel mee als er muziek op
de radio was Een uniform marcheren en optochten
lopen zijn echter niet aan hem besteed Als hij
daarom noodgedwongen zijn trommel weer moet
inleveren lijkt er een vroegtijdig einde te komen
aan een nog prille drumcarrire Dankzij zijn
ouders wordt echter een tweedehands drumstel
aangeschaft bij muziekhandel Lelieveld in de Sassenstraat
een begrip voor jonge Zwolse muzikanten
De krap bemeten ruimte heeft lang niet de
historie en uitstraling van de bekende Zwolse
muziekhandels Ansingh Reichenbach en De
Harry Bouwhuis
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 177
samenstelling weet Freek Kamphuis 1945 nog
Wolf wordt in mei 1960 in de Zwolse Buitensociteit
gekozen tot de Nederlandse Cliff
Richard Niet verwonderlijk dus dat de band
vooral veel covers speelt van de populaire Engelsman
en zijn begeleidingsband The Shadows die
samen al in 1959 een eerste hit hebben met Living
Doll Hans la Faille is nog een tijdje drummer bij
The Real Rollers op voorspraak van Kamphuis
als Marinus van t Hart om studieredenen moet
afhaken Het was hooguit een kwestie van een
paar maanden Ik had eerst eigenlijk niets met de
muziek van The Shadows ik kende het niet eens
vertelt La Faille Al met al was het toch een leuke
periode met best goede muzikanten en Willem
Lenzen die uit het westen kwam bleek een uitstekende
zanger
Kamphuis knikt The Real Rollers was altijd
een prima band We hadden in caf Brabant aan
de Veemarkt dat werd gexploiteerd door de
moeder van onze bassist Peter Veens een geweldige
oefenruimte We werden vooral van optredens
voorzien via impresario Harry Brienne uit Kampen
Hij was president van The Everly Brothers
fanclub en organiseerde in het hele land tienerfestivals
en showavonden Brienne bezorgde ons veel
werk Niemand had een rijbewijs dus we werden
regelmatig met een grote taxi naar optredens gereden
Ik was nog maar vijftien maar gedroeg me
niet als broekie Sterker nog ik had misschien
wel de grootste mond van het hele stel
Kamphuis is leerling aan het Christelijk Lyceum
in een tijd dat er maar weinig kan Dansen op
de schoolavonden is uit den boze maar desondanks
doet de moderne tijd ook in dit voortgezet
onderwijs haar intrede Tot ieders verbazing is er
zomaar groen licht om na het traditionele toneelstuk
in stadsschouwburg Odeon te dansen in de
rotondezaal van de Buitensoos overigens wel na
schriftelijke aanmelding Maar rocknroll was
nog niet aan de orde Een jaar later mochten wij er
met de Real Rollers wel spelen Onze godsdienstlerares
raakte door het lawaai compleet van de
kook Muziek maken was mijn lust en leven totdat
mijn vader er een stokje voor stak en vond dat
ik mijn studie maar eens voorrang moest geven
Kamphuis geeft het toe hij was ook niet bepaald
Boven The Real Rollers Vlnr Jacky van Dijk Peter Veens Freek Kamphuis
Onder The Real Rollers 19591960 voor caf Brabant aan de Veemarkt Vlnr
Ton Berg Willem Lenzen Hans la Faille Jacky van Dijk Voor Peter Veens
178 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
het braafste jongetje van de klas In een tijd dat op
zaterdagmorgen iedereen nog gewoon naar school
moet komt hij doodleuk om half elf opdraven als
de Real Rollers de avond ervoor ergens hebben
opgetreden Voor de school is de maat vol Hij kan
definitief inrukken
Herman Brood
Hans la Faille speelt na zijn korte Real Rollers
periode nog enkele jaren in The Jailhouse Jazzband
met de gebroeders Ton en Willem Hekkert
op contrabas en trompet en Bertil Liebregt op
de piano Ook is hij actief op de jaarlijkse kunstmarkt
De Suikerberg waar hij met pianist Henk
Gunneman en bassist Han van der Poot landelijk
bekende artiesten als Karin Kent en Corry Brokken
begeleidt
Hij is dan allang dikke vrienden met leeftijdgenoot
Herman Brood die met zijn ouders broer
en zussen ook in de Pierik woont in de naburige
Fuchsiastraat De vaders Brood en La Faille
werken samen bij garagebedrijf De Graaf en er
ontstaat een vriendschap tussen beide gezinnen
De twee maatjes halen allerlei fratsen uit Brood
is weliswaar kunstzinnig maar bespeelt op heel
jonge leeftijd nog geen instrument La Faille In
de kantine van het latere constructiebedrijf van
zijn vader aan de Ceintuurbaan stond een piano
Daar heeft hij leren spelen want hij had in de gaten
dat je als muzikant aanzien had Daar was hij best
gevoelig voor
Menigeen in de nog prille Zwolse beatscene
kent natuurlijk de latere rockster maar Brood
speelde nooit in n echt Zwolse band Pas in Arnhem
waar hij aan de kunstacademie studeert sluit
hij zich als pianist aan bij The Moans en treedt hij
regelmatig op in Zwolle Hij verkast daarna naar
The Jailhouse Jazzband
Links op trompet
Willem Hekkert
Rechts Hans la Faille
The Moans uit Arnhem
Tweede van rechts
Herman Brood
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 179
Cuby Blizzards en wordt vooral in de tijd van
The Wild Romance n van de meest spraakmakende
popartiesten cultfiguren en kunstenaars in
Nederland
Trendsetter
Landelijk gezien blijft de zogeheten lichte muziek
nog lang beperkt tot om wat namen te noemen
De Selveras De Spelbrekers Mieke Telkamp en
The Kilima Hawaiians Gaandeweg ontstaan
vooral in de periode na 1963 ontelbare bandjes
Het is het gevolg van de populariteit van eerst The
Beatles en The Rolling Stones en later ook The
Kinks Them The Pretty Things The Who en The
Animals De beat in de sixties is in 1965 en 1966
op het hoogtepunt Den Haag is trendsetter met
groepen als The Golden Earrings Sandy Coast
The Motions en het rauwe Q65
Amsterdam telt bands als The Hunters en The
Outsiders uit Delft komt de Tee Set en Beverwijk
heeft al heel snel The Bintangs Overijssel blijft
niet achter Enschede spant met zijn textielbeat
de kroon met The Honestmen The Rowdies en
uiteraard The Buffoons Ook in Almelo en Deventer
schieten nieuwe bands als paddenstoelen uit
de grond Kampen en IJsselmuiden met The Rocking
Specials The Gamblers The Jiggs en The Rolling
Guys timmeren eveneens aan de weg
Genemuiden en Zwartsluis kennen hun idolen
in Freddy and The Flintstones later The Mops en
Nieuwleusen is trots op The Keystones van Aalt
Westerman De hoofdstad van Overijssel doet
uiteraard ook prima mee met de orkestjes van het
eerste uur zoals The Beatnicks The Mozarts en
They and the Misery Men Later ontstaan onder
meer The Mistrals The Conspirations The Freebirds
en Together met gitarist Jan Holsappel als
boegbeeld The Miscarries Les Fidocques The
Fools Anno SixtieFive en The Ants zijn ook min
of meer bekende bands In The Ants speelt onder
meer Tony Lau zoon van de uitbater van Wen
Chow het als eerste geopende Chinese restaurant
in Zwolle aan de Sassenstraat Illustratief voor de
beatperiode is dat de bandjes veelal ontstaan uit
schoolvriendengroepen en buurtclubs dat er
veelvuldig interne mutaties zijn en ze vaak snel
weer verdwijnen Ook in Zwolle Neem bijvoorbeeld
The Fakirs opgericht in 1963 en genspireerd
door de Zwolse fakir Alfred Boersma We
speelden meestal op zondagmiddag in het speeltuingebouwtje
aan de Hortensiastraat We traden
The Beatnicks vlnr
Jelle van der Laan
Piet Vermaning Freddy
Scholten Robbie van
Kuik Peter van der
Laan
Les Fidocques Vlnr
Joop Eikenaar
Jan Verkley
Adri van Amelsfoort
Ben Hultink
Henny Willemsen
180 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
in Duitsland op stonden ook in de Buitensociteit
en een keer op de Suikerberg tijdens de jaarlijkse
kunstmarkt We hadden een gevarieerd repertoire
met ook nummers van The Beatles Qua zang was
dat niet altijd even gemakkelijk maar ik kon er
mee uit de voeten vertelt zanger Joop Bredewold
die zijn actieve rol in de beatperiode halverwege
1964 al voor gezien houdt
Bert Evenboer Willem Buning en de broers
Jan en Joop van Lennep maken een doorstart met
later zus Ria als zangeres erbij onder de naam
Ria The Lizzards Een klein unicum want de
beatscene is bijna honderd procent een mannenaangelegenheid
Bredewold legt zich later toe
op het Nederlandse en ook Italiaanse repertoire
onder de artiestennaam John Bred Hij heeft nog
een bescheiden hit met Het Vissersmeisje Ik heb
in die tijd veel te danken gehad aan de in Zwolle
woonachtige Russische zanger Michael Minsky
Hij leerde mij mijn stem anders en beter te gebruiken
Indorock
De zogeheten indorock ontbreekt natuurlijk ook
niet Het is de verzamelnaam van muziek gemaakt
door Indos maar ook door de Molukkers van
Ambon en de Keieilanden De uit Surabaya
afkomstige familie Jekel strijkt in de beginjaren
vijftig vanuit Kamp Conrad in Rouveen neer aan
de Campherbeeklaan in Berkum Het familieorkest
De Jekels en hun Rekels spelen de vaak wat
weemoedige krontjongmuziek maar ook wel
Hawaaans repertoire De Jekels zijn in Zwolle min
of meer de vroege voorlopers van de indorock
Wim Jekel is later nog drummer bij The Ants en
The Lizzards De eerste indorock bandjes worden
vooral genspireerd door Ren and The Alligators
Anno SixtyFive Vlnr
Rikus Teters Henk van
Aefst Jos Slegers
Aad Schalke
The Fakirs met zanger Joop Bredewold Jan en Joop van Lennep Bert Evenboer
en Willem Buning tijdens carnaval in dansschool Drenth Zwolle
Ria and the Lizzards met Hans van Dam Jan en
Joop van Lennep Bert Evenboer Willem Buning en
zangeres Ria van Lennep
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 181
The Hot Jumpers en vooral The Tielman Brothers
die al vanaf 1957 actief zijn
Rikus Teters 1948 komt in de zomer van
1950 met zijn ouders en broers vanuit Celebes het
huidige Sulawesi in Zwolle wonen Zijn Nederlandse
vader een rasechte tukker is KNIL militair
zijn moeder groeit op in de stad Menado Als
tiener gaat Teters bij Anno SixtyFive spelen een
echt beatbandje Maar ook bij hem zit de indorock
in de genen Als er iemand van n van de
vele Indisch getinte bandjes verhinderd is valt de
bassist en gitarist zonder problemen in Ik werd
enthousiast gemaakt voor de muziek door mijn
broer Rein En ik was heel vaak bij de families
Jekel Hielckert Bollemeijer en Van Motman die
allemaal n gezamenlijke passie hadden muziek
In elke huiskamer stond wel een gitaar
De indorock vormt wel een wereld van verschil
met de muziek die Teters speelt bij Anno
SixtyFive Daar staan veel nummers van The
Stones en ook The Who op het repertoire We
speelden ook wel werk van The Jumping Jewels en
The Shadows maar op de oogstfeesten in de Achterhoek
wilde het publiek alleen ruige nummers
horen We hadden over optredens trouwens nooit
te klagen en hebben ook veel in Deventer gespeeld
in de Zam Bar op de Brink In Zwolle stonden we
op de bekende plekken zoals de Wiekelaar en de
Klooienberg in Holtenbroek
Daar in die aan het eind van de jaren vijftig uit
de grond gestampte nieuwbouwwijk zijn vooral
The Six Valiants succesvol een formatie met de
The Black Eyes met
Jitro Ubro Max Pohowainjaan
Andreas
Rahajaan Jo Rahanmetan
Johannes Lefitar
en Johnny Balubun
Collectie HCO
Een deel van familieorkest De Jekels en hun Rekels
met midden op de theekistbas Wim Jekel
The Six Valiants met de broers Karel en Theo Elbracht Erik en Alex van
Amerongen en Andr Sellier Midden zanger Benny Morsink
182 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
broers Karel en Theo Elbracht uit de Lortzingstraat
en Benny Morsink als zanger Benny was
geen Indo maar wel compleet vertrouwd met de
Indische cultuur Hij kwam uit de Kamperpoort
en had een perfecte stem Ook de broers Erik en
Alex van Amerongen en Andr Sellier speelden
erin The Six Valiants waren een prima formatie
maar ik vond ze altijd zo bescheiden terwijl ze wel
even een prestigieuze talentenjacht met heel veel
goede indobands in Scheveningen wonnen Ook
onder de Keiese families die eveneens veelal in
Holtenbroek woonden zaten echt topmuzikanten
The Black Eyes was bijvoorbeeld een orkest met
heel veel talent
Teters speelt op invalbasis wel eens mee met
The Shaking Beats een uniek bandje met uitsluitend
de nog piepjonge broers Hielckert De
indorock is heel anders dan de beatmuziek
Melodieuzer met meer echo en tremolo en vaak
met twee sologitaristen waardoor het geluid
voller klinkt Ook het getokkel wat nog doet
denken aan de krontjongperiode met de nodige
Portugese invloeden is karakteristiek De Tielman
Brothers en vooral Andy Tielman blijven
altijd mijn grote voorbeelden Ik vergeet nooit dat
bij de Pasar Malam in Den Haag in de jaren zestig
The Shaking Beats
Vlnr de broers Hielckert
Jim Ren Hannie
en Frankie
De eerste Mozarts
Vlnr Joop Blom Leen
Ripke Lolke Nijhuis
Willem Kasper Ferdy
Berse
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 183
vanuit de hele wereld fans kwamen om ze te zien
Hun populariteit is door het grote publiek altijd
onderschat
Net als de meeste andere Zwolse groepen blijven
ook de lokale indorock bands in de schaduw
staan van de twee meest gewilde popgroepen in de
stad They and the Misery Men onder leiding van
Freek Kamphuis die na zijn tijd bij The Real Rollers
een nieuwe groep formeert en The Mozarts
met de charismatische en swingende zanger Leen
Ripke
The Mozarts
Ripke 1947 opgegroeid aan de Kleine Baan in
de wijk de Kamperpoort is klasgenoot van Willem
Kasper op de Rijks HBS aan de Bagijnesingel
Kasper is drummer bij een buurtbandje dat
oefent in zijn ouderlijk huis aan de Oosterlaan
en verder bestaat uit een groepje vrienden uit
Assendorp Joop Blom Ferdy Berse en Lolke
Nijhuis Een zanger ontbreekt nog Ripke vult
met verve die leegte op Als Jan van Werven de
stokken overneemt van Willem Kasper gaan
The Mozarts een prachtige carrire tegemoet
Ripke Het was eerst wel heel primitief met de
destijds bekende distributieradios als speakers
We bouwden daar zelf houten kasten omheen
met daarop de letters VOX een topmerk toen
Het moest wat lijken toch Joop onze sologitarist
kocht een setje met ingebouwde versterker
van het merk Supreme de Supro Het vermogen
was maar iets van twintig watt maar voor ons
voelde het als een muur van geluid The Mozarts
oefenen in gebouw SIO in Ittersum en treden
daar ook voor het eerst op Het was het bekende
repertoire van Cliff Richard en The Shadows
Later kwamen daar onder meer ook nummers
van The Stones en The Who bij Al snel speelden
we ook buiten de stad In het Wapen van Ens
verkochten we zelf de kaartjes de opbrengst was
voor ons We werden steeds bekender en traden
later veel op in Duitsland
Een hoogtepunt in die tijd is een optreden met
Linda van Dijck en Les Barocques in de Buitensociteit
met ook de Zwolse Miscarries en Les Fidocques
Producer van die avond John de Mol ziet een
grote toekomst voor de Zwolse groep weggelegd
Dat vindt ook Leon Kleerekoper diskjockey van
Radio Veronica en eveneens zanger onder de
artiestennaam John van Doren Onder die naam
presenteert hij de avond in de Buitensoos die door
achthonderd tieners wordt bezocht Als Ripke in
militaire dienst moet en later naar Blues Dimension
overstapt is de Amsterdammer nog even een
kandidaat om de vacante plek in te nemen Het
gaat niet door Kleerekoper zal later in 1969 onder
een ander pseudoniem DavidAlexandre Winter
in Frankrijk nog wel een enorme hit scoren met
Oh Lady Mary
Bert Vrieling 1948 is dan al toegetreden als
saxofonist De uit Coevorden afkomstige muzikant
en zanger is tot op heden nog steeds een
bekende naam in de Zwolse popscene Als ik de
schooloptredens op de lagere Wilhelminaschool
in Coevorden meereken zit ik nu al zon zestig jaar
in het vak We deden op school nummers van
het van Little Banjo Boy bekende duo Jan en Kjeld
Ik speelde mondharmonica Daarna heb ik nog
een tijdje met de broers Hartung muziek gemaakt
die als Hartung Sounds later een heel bekende
indorock band werden
Vrieling die in 1961 verhuist naar de Zwolse
Wethouder Lansinkstraat weet nog precies hoe
hij bij The Mozarts terecht kwam Tijdens een
The Mozarts met Jan
van Werven op drums
voor Willem Kasper
184 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
muzikale sessie van Herman Brood zanger Sjoerd
van der Duim en Gijs Hendriks op de installatie
van The Mozarts is hij van de partij Hij vraagt
brutaalweg aan Lolke Nijhuis die op de spullen
moest passen of de band soms een blazer zoekt
Dat blijkt het geval Hij oefent mee op een door
zijn vader bij de firma Ansingh aangeschafte tweedehands
saxofoon Vrieling wordt door de meeste
bandleden compleet genegeerd maar mag wel
blijven
Vrieling Vooral in Duitsland dat op muzikaal
gebied altijd een beetje achterliep waren we
echte popsterren Meisjes schreven met lipstick
op de bus Mozarts we love you En in Emsdetten
een plaats in de buurt van Rheine waar we
ook veel speelden moesten we tijdens de kermis
in het reuzenrad op de foto met de burgemeester
Impresario Willy Schenken van het gelijknamige
Konzertburo zorgde dat we vaak in Duitsland
aan de bak kwamen
De vaste schare fans groeit Ze zijn er altijd
ook als er buiten Zwolle wordt opgetreden De
aanhang komt voor een groot deel uit de Kamperpoort
Gitarist en toetsenist Lolke Nijhuis herinnert
zich nog dat de hondstrouwe fans tijdens n
van de vele talentenjachten in bussen hun idolen
nareisden Ze scandeerden continu onze naam
ook toen de jury zich aan het beraadslagen was
Het had iets intimiderends Of het geholpen heeft
weet je niet maar we werden tot ieders verrassing
derde terwijl er toch hele goede bands uit het
westen stonden
Nijhuis denkt nog vaak aan zijn tijd bij The
Mozarts We straalden vooral vrolijkheid uit en
waren ook niet vies van allerlei acts Geen optreden
was hetzelfde De fans waren altijd benieuwd
We oefenden later op de Pierik en ook nog aan
de Ossenmarkt bij het bedrijf in jaloezien van
Runhaar en vaak zagen we ze daar door de ramen
gluren Als zanger Leen Ripke wordt weggekaapt
door Blues Dimension blijven de overgebleven
Mozarts ontredderd achter Het is vooral behelpen
zonder de beweeglijke showman en het smoel
van de band Het repertoire wordt omgegooid en
het is lastig om een goede vervanger voor Ripke te
vinden Vrieling Ik had toen ik bij de band kwam
niet bepaald een innige relatie met Leen maar wel
snel enorm veel waardering voor zijn kwaliteiten
Hij zong goed en was een podiumbeest net een
springveer Toen ook Lolke Nijhuis vertrok en bij
The Geebros ging spelen kwam vanuit Kampen
zanger Henk Klompenmaker over en Martin Bastiaan
werd de nieuwe toetsenist We konden weer
vooruit
The Mozarts met in
hun midden John van
Doren alias David
Alexandre Winter
Derde van links
Bert Vrieling
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 185
They and the Misery Men
Freek Kamphuis is de regelneef van die andere
succesvolle Zwolse formatie They and the Misery
Men We speelden heel lang in een vaste samenstelling
met drummer Fred Wandscheer bassist
B Mengerink zangerpianist Ger Romunde en
Henk van der Kamp en ik op gitaar We waren
van oudsher geen vrienden van elkaar en hadden
vooral in het begin uitsluitend een zeg maar muzikale
relatie
Al snel heeft de band een mooi repertoire
en wordt er veel op festivals gespeeld zoals in
1965 op het vermaarde JazzenBeatconcours
in Deventer Qua vervoer was het eerst wel erg
behelpen legt de gitarist uit Ik weet nog dat we
voor een optreden in speeltuin Madrid in Vilsteren
de beschikking hadden over een Opel Olympia
om de spullen in te laden maar we moesten er
zelf wel met de fiets naar toe een best pokkenend
Mijn moeder een hele creatieve vrouw heeft ons
ook regelmatig naar optredens gereden Zij onthield
zich altijd van commentaar maar ik denk
dat ze het diep in haar hart best wel leuk vond
Later kochten we een VWbusje Er kon veel bij
ons thuis aan de Badhuiswal Het was altijd een
komen en gaan van muzikanten Maar vervoer en
ook het vinden van een goede oefenruimte was
voor veel bands uit die tijd toch het grote probleem
Romunde en Kamphuis zijn de muzikale leiders
van de band Ger was niet alleen een prima
zanger maar ook een goede pianist Muziek
maken is een serieuze aangelegenheid We waren
echt niet vies van een drankje maar pas na het
optreden werd er gedronken Max Middelbosch
was lang onze manager Hij regelde veel dat kon
je wel aan hem overlaten Het was al met al een
geweldige tijd mijmert Kamphuis Er verschenen
wel eens verhalen in de pers dat de rivaliteit
tussen ons en The Mozarts groot was maar ik
vond dat wel meevallen Beide bands hadden
hun eigen aanhang ik denk dat daar misschien
wel wat animositeit lag Ik denk liever terug aan
al die festivals waar we optraden En ook aan ons
vaste contract bij caf Fanfare in Giethoorn waar
we drie jaar achter elkaar in de zomermaanden
eens in de twee weken in een grote schuur achter
het caf speelden Het was er altijd volle bak en
bloedheet met geboren en getogen Gietersen en
de nodige toeristen waaronder veel Zwollenaren
They and the Misery
Men in de oude kleedkamer
van Odeon
Vlnr Henk van der
Kamp Fred Wandscheer
Ger Romunde
Freek Kamphuis B
Mengerink
The Misery Men en de luxe van een eigen VWbus
Vlnr Freek Kamphuis
Ger Romunde Henk
van der Kamp van They
and the Misery Men
186 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
die er op de camping stonden Ook in dorpen op
de Veluwe waren we vaak present in gelegenheden
waar dansschool Drenth vestigingen had Ik kon
er als jonge jongen eigenlijk best goed van leven
In de latere jaren zestig verandert de scene Uiterlijk
vertoon wordt steeds belangrijker zoals glitter
en oorbellen Kamphuis Het ging niet meer om
de muziek Het hoefde niet meer voor mij In 1968
zijn we gestopt ook omdat optreden steeds moeilijker
te combineren viel met ons werk
Top of Flop
Terug naar het hoogtepunt van de Nederbiet in
de jaren 1965 en 1966 waar de talloze bandjes in
Zwolle op veel plekken de gelegenheid hebben
om te spelen Het zijn vooral de buurthuizen en
jeugdsociteiten waar wordt opgetreden zoals
de Bruiskolk de Dageraad de Jeugdsoos op het
Aplein de Wiekelaar Gebouw SIO en de Klooienberg
Ook de door Gerrit van der Kooy en Hans
de Haan opgerichte tienerclubs Avantgarde in
hotel Derboven op de Veemarkt en Otsieknotsie
in het daarnaast gelegen hotel Wijnberg zijn een
prima podium En uiteraard zijn er de speeltuingebouwtjes
zoals het Noorden in de Schildersbuurt
speeltuin Assendorp en Ons hoekje in
Berkum
In heel Nederland zijn de teenagers los en
laten vaak tot afschuw van de oude garde het
haar groeien De nieuwe tijd wordt gekoesterd
onder het bekende motto liever langharig dan
kortzichtig De Provobeweging in Amsterdam
van Roel van Duijn en Luud Schimmelpennink
ziet in 1965 het levenslicht En waar eind jaren
vijftig Radio Luxemburg voor een deel van de
jeugd d zender is wordt er daarna massaal naar
de zeezenders geluisterd Radio Veronica is
uiteraard in trek maar later ook het Britse Radio
Caroline en Radio London De transistorradio is
in die tijd een onmisbaar bezit
Pas in oktober 1965 verschijnt Hilversum 3
in de ether met als doel de gunst van de jonge
luisteraar te heroveren Ook de tv doet een duit in
het zakje De AVRO vervangt het wat oubollige
jongerenprogramma Rooster dat al vanaf 1960
loopt voor het eigentijdse Moef Ga Ga De KRO
pikt een graantje mee met het door Theo Stokkink
gepresenteerde Waauw een gedanste hitparade
En de VARA zet in op Top of Flop met de van het
radioprogramma Tijd voor teenagers bekende
diskjockey Herman Stok
In augustus 1965 strijkt de bekende presentator
neer in Zwolle Voor de laatste keer presenteert
hij zijn succesvolle tienerprogramma waar een
jury kan kiezen of een zojuist uitgebrachte plaat
They and the Misery
Men in avondkleding
Augustus1965 Top of Flop doet Zwolle aan per trein Herman Stok tweede van
rechts met zijn fans op Amsterdam CS Foto Kroon collectie Anefo
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 187
het predicaat top of flop meekrijgt Een zelfs voor
die jaren flinterdun format maar met Herman
Stok in hun midden reizen wel hordes fans vanuit
Amsterdam met de trein naar Zwolle en zorgen
voor een regelrechte invasie in de tegenover het
station gelegen Buitensociteit
Mooi zijn ook nog steeds de herinneringen
aan het bezoek van popster Dave Berry ruim vier
maanden later in november 1965 aan de stad Hij
staat wekenlang op n in de hitparade met het
door Ray Davies gecomponeerde This Strange
effect De zanger uit Sheffield is gecontracteerd om
platenzaak De Artist in de Luttekestraat te openen
Er wordt massaal gespijbeld door de Zwolse
schooljeugd De belangstelling is enorm en er
sneuvelt zelfs een ruit
De in Zwolle wereldberoemde politieagent
Franke Frankie Bootsma een diender in de
categorie ruwe bolster blanke pit moet er aan te
pas komen en veegt zwaaiend met zijn gummiknuppel
in zijn eentje het kruispunt Luttekestraat
KamperstraatBlijmarkt schoon Voor oudFakirs
zanger Joop Bredewold heeft de komst van de
popster nog een vervelend staartje Hij werkt bij
Tijl aan de Voorstraat en neemt nieuwsgierig
geworden in diensttijd met een collega een kijkje
in de naburige Luttekestraat Hij wordt prompt
door zijn werkgever ontslagen wegens werkverzuim
Ik mocht blijven maar dan moest ik mijn
excuses aanbieden Dat heb ik altijd geweigerd
Ook doet vanaf ongeveer 1965 de jongerenmis
ofwel beatmis haar intrede in de roomskatholieke
kerk De in 1964 nieuw ingezegende Sint Michalkerk
aan de Middelweg nu Bisschop Willebrandlaan
is n van de locaties waar de eucharistieviering
wordt aangevuld met eigentijdse muziek en
waar het jongerenkoor drums bas sologitaar en
elektronisch orgel een mooi plekje krijgen op het
altaar Doel is de ontkerkelijking bij de jeugd tegen
te gaan maar het helpt niet echt De beatmis verdwijnt
weer snel geruisloos naar de achtergrond
Ook de Zwolse winkels in vrijetijdskleding
pikken een graantje mee van de hausse De eerste
Zwolse tienerboutique Hip 35 van Jan Kooistra
speelt in op de populariteit van de beat Tijdens
de opening geven The Mozarts een concert in zijn
kersverse winkel aan de Roggenstraat 35 gestoken
in goednieuwe en uiteraard hippe kledij De band
Stand By poseert trots voor het winkelpand van
Reitsma Vak en tienerkleding aan de Oude Vismarkt
eveneens gekleed in een eigentijdse outfit
aangeboden door de gulle sponsor
In de pikorde van de Zwolse bands midden
jaren zestig kan Stand By overigens na The
Mozarts en They and The Misery Men als derde
worden genoemd Opgericht als The Mistrals en
November1965 Complete
hysterie bij aankomst
Dave Berry in
Zwolle Rechtsboven in
het rondje Joop Bredewold
The Mozarts in hippe kledij aangeboden door Boutique Hip 35
188 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
daarna The Clarks wordt de formatie in 1965
definitief omgedoopt tot Stand By Met zanger
Dick Schipper als frontman worden in de beginperiode
veel covers van The Kinks gespeeld wat de
band in Duitsland de bijnaam The Bomber Kinks
oplevert Als Machiel Scholder als trompettist toetreedt
ligt het accent meer op de soulmuziek met
veel werk van Wilson Pickett Na het vertrek van
Scholder naar Blues Dimension valt de band na
vijf jaar in 1967 uit elkaar
The Tigerclub
Spelen in speeltuingebouwtjes en jeugd sociteiten
kent zijn charmes maar optreden op
zondagmiddag in de legendarische Tigerclub in
zaal Suisse met de ingang aan de Blijmarkt is het
summum Het begint allemaal in zaal Donker
een feestzaal van roomse signatuur gelegen op de
bovenverdieping van n van de zijstegen aan de
Oude Vismarkt Het schijnt dat de Vereniging
van Indisch gerepatrieerden en sympathisanten
Viges aan de wieg heeft gestaan van de populaire
Tigerclub Leen Ripke Toen ik nog een jochie
was ging ik er al met de bekende beatkapper
Frans Horsting uit de Van Karnebeekstraat naar
toe Ripke herinnert zich vooral de enorme populariteit
bij de Zwolse tieners Er was verder ook
maar weinig te doen in Zwolle Uren van te voren
stonden ze al te wachten totdat de zaal open ging
Eenmaal binnen ging het er altijd heel netjes aan
toe Bij schuifelnummers hield de bekende ober Jo
van Huet een man van de oude stempel nauwlettend
in de gaten wat zich allemaal op de dansvloer
afspeelde en greep hij in waar het nodig was Via
de Tigerclub leerde ik Herman Deinum uit Kampen
kennen Hij was sologitarist van The Rocking
Specials waar Frank Huijbers zanger was Herman
heeft nog een tijdje bij ons gespeeld Hij is later via
mij bij Blues Dimension gekomen en bouwde een
geweldige reputatie als bassist op
Een andere band uit Kampen die ook te gast
is in de Tigerclub zijn The Rolling Guys Henk
Klompenmaker is er zanger In Kampen vormden
wij met The Rocking Specials en The Gamblers
de bekendere bands We oefenden in de Vrijmetselaarsloge
aan de Burgwal Er deden allerlei
geheimzinnige verhalen de ronde Ach wisten
wij veel We waren nog piepjong Kampen had in
de Hanzestad Gebouw Concordia en vooral De
Buitenwacht mooie zalen voor beatgroepen Daar
speelden ook de Zwolse bands Van onderlinge
rivaliteit tussen Zwolse en Kamper groepen heb ik
nooit veel gemerkt Suisse was een markante zaal
met een bijzondere sfeer weet Klompenmaker
nog Er werd in de Tigerclub volgens mij uitsluitend
Sneeuwwitje geschonken Links van de
garderobe zaten de nozems met hun vetkuiven
en meisjes met opgestoken haar De kakkers
Stand By in eigentijdse
outfits gesponsord door
Reitsma Tienerkleding
Vlnr Herman Hoek
Aart Stegeman Theo
Tiggelhoven John Staheli
en Dick Schipper
De Suissezaal witte
pand in het midden
aan de Blijmarkt waar
de Tigerclub gevestigd
was omstreeks 1970
collectie HCO
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 189
die cafetaria Van Akker als thuisbasis hadden
verzamelden zich verderop onder het verlaagde
gedeelte Buiten stonden de Puchs en Tomos
bromfietsen met de hoge sturen aan de ene en de
Kreidlers en Eysinks de buikschuivers aan de
andere kant
Freek Kamphuis met zijn band ook regelmatig
present in de Tigerclub heeft ook zoete herinneringen
aan het zondagmiddaggebeuren aan de
Blijmarkt Zelf muziek maken is toch het mooiste
wat er is Het geluid van een Dynacord Bass King
45 in die mooie akoestiek van Suisse Trillingen
in je onderbuik Ik kan er nog steeds een kick van
krijgen
Voor menig huistuinenkeukenband is
optreden in de Tigerclub een onvervulde droom
Ook voor The Fools een groepje uit de Zeeheldenbuurt
Leo Sebel 1950 geboren in Voorburg
en opgegroeid in Apeldoorn mag na zijn verhuizing
naar Zwolle in 1965 op zijn vijftiende voorzingen
bij de band die na het vertrek van zanger
Dick Schipper maar geen opvolger kan vinden
Sebel wordt aangenomen Als je in een bandje zat
had je status vooral ook bij de meisjes Dat trok
me eerlijk gezegd best aan
De eerste contacten in het Zwolse popwereldje
lopen via klasgenoot op de Middelbare Detailhandelschool
Bert van der Poot Sebel wordt gentroduceerd
bij The Fools door bassist Cor Mestebeld
die hij al eerder had leren kennen We oefenden
op de zolder van het huis van de broers Johnny
en Jos ten Berge aan de Olivier van Noortstraat
Frank Reuvers was onze drummer Het was tijdens
die repetitieavonden een kabaal van jewelste
maar we kregen nooit klachten van de buren We
speelden net als zoveel andere bandjes vooral in
buurthuizen en speeltuingebouwtjes en zomers op
de campings in de buurt van Elburg Ons repertoire
bestond uit nummers van The Kinks The
Stones en Wayne Fontana and The Mindbenders
Ik ben er na zon twee jaar uitgestapt en dook later
in 1970 weer op als zanger van Window Een jaar
na mijn vertrek was het definitief over voor The
Fools toen de broers Ten Berge prima gitaristen
trouwens naar Australi emigreerden Het
was een leuk bandje maar we stonden wel altijd
nadrukkelijk in de schaduw van de grote groepen
als The Mozarts en They and the Misery Men
Links Leen Ripke
en Herman Deinum
links in de muziektent
op het Assendorperplein
The Rolling Guys aan
de boorden van de IJssel
in Kampen Vlnr Jan
Nuijen Pieter Bredewold
Gerard Meuleman
Ab van Sloten
Voor Henk Klompenmaker
190 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
Blues Dimension
Ondertussen bestaat al vanaf 1964 een orkest
onder de naam Het Holland Kwintet met slagwerker
Hans la Faille Rudy van Dijk uit de Zwolse
Hoogstraat op saxofoon trompettist DirkJan van
den Boogaard en organist Helmig van der Vegt Er
wordt om de veertien dagen gespeeld op de altijd
keurige dansavonden op zondag in zaal Suisse met
de onvermijdelijke Foxtrot Quickstep en Engelse
wals La Faille Het werd een beetje suf allemaal
En we raakten langzamerhand volledig in de ban
van de soul Als probeersel deden we zonnebrillen
op en speelden een blokje van drie nummers van
ik meen Otis Redding Het werd geen succes De
zaaleigenaar sommeerde ons onmiddellijk met
die negermuziek te stoppen
De toon is echter gezet en het repertoire
schuift steeds meer op naar de soul en blueskant
De groep intussen door Rudy van Dijk omge
De hoofdrolspelers
Freek Kamphuis de man achter het succes van Kookwinkel Oldenhof
maakt vanaf 1972 acht jaar deel uit van de Cake City Jazzband in Deventer
In 1993 worden They and the Misery Men herenigd In 1999 komt de cd
40 jaar Blue Finger Beat uit en wordt er dat jaar en ook in 2000 gespeeld op
het Country Piknik festival in Mragowe Polen De band komt nog regelmatig
bij elkaar om te oefenen en op te treden
Hans la Faille maakt na zijn periode bij Cuby Blizzards deel uit van
onder meer Sweet dBuster Flavium en Cyril Onder het motto no music
no life speelt hij nog in de door hemzelf opgerichte band Bromance en is hij
op projectbasis actief met onder meer saxofonist Bertus Borgers Daarnaast
geeft hij nog altijd drumles
Leen Ripke houdt de muziek lang voor gezien Later duikt hij op als diskjockey
uitbater van een caf en chef kok bij restaurant De Librije Daarna
is hij lang werkzaam in de organisatie en entertainmentbranche Hij pakt
het zingen weer op en is solo nog steeds actief In 2016 is hij in Odeon gastzanger
bij de succesvolle theatertour De Pioniers van de pop
Lolke Nijhuis werkt na zijn muzikale carrire op een scholengemeenschap
en is nadien als bedrijfsleider lang werkzaam in de horeca in Arnhem en
later Doetinchem en Almelo Momenteel vult hij zijn meeste uren als vrijwilliger
bij de Zwolse voetbalvereniging HTC
Leo Sebel speelt na Window nog voor Tale Sebelli Bunch en The Bunch
Daarna is hij met zijn markante stemgeluid nog decennia lang het boegbeeld
van The Syndicate Hij is intussen gestopt
Bert Vrieling speelt na zijn tijd bij Strange Power voor veel bands waaronder
Jumpn Jive en Reverend Toney Wheeles Mission Hij is nog steeds
volop betrokken in de popscene en maakt momenteel deel uit van de aloude
bluesformatie Flavium
Henk Klompenmaker is de muziek ook trouw gebleven The Friendsband
is jarenlang een begrip in Zwolle Klompenmaker is ook als solozanger nog
steeds te boeken In september jl krijgt hij landelijke bekendheid als hij het
met Nick Woearbanan brengt tot de finale van The Voice Senior
Leen Ripke en Lolke Nijhuis poseren in de Zwolse
Diezerstraat
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 191
doopt in Blues Dimension beschikt na het vertrek
van Ramses Kolfin een Antilliaanse HTSstudent
en na een tijdje Sjoerd van der Duim niet over een
voor soul geschikte zanger Het oog valt op rooie
Leen Ripke Hans la Faille moet hem vragen We
waren best een beetje benauwd voor de reacties
van de fanatieke Mozartsfans uit de Kamperpoort
We hadden Leen in het vizier omdat hij
naast een voor onze muziek perfecte stem ook een
echt podiumdier was Het werd nog een lastige
beslissing voor Ripke Ik was toch eigenlijk het
uithangbord van The Mozarts Ik heb een paar
keer met Blues Dimension mee geoefend in de
Wiekelaar bij de Jeruzalemkerk en heb na lang
aarzelen de knoop doorgehakt en in 1967 gekozen
voor een overstap Muzikaal gezien misschien
een vooruitgang maar mijn oude maten waren
behoorlijk pissed Begrijpelijk natuurlijk
Voor Lolke Nijhuis is de transfer van zijn
vriend niets minder dan een drama Ik heb het
er nog wel eens met hem over The Mozarts werden
nooit meer hetzelfde Het was een tijdje in
alle opzichten behelpen Gelukkig werd later in
de persoon van Henk Klompenmaker een prima
zanger aangetrokken maar ik was toen al overgestapt
naar de Geebros
Ripke komt na zijn overstap naar Blues
Dimension in een compleet andere wereld terecht
In n keer zat ik in een groep met jongens met
een cht muzikale achtergrond zoals Rudy van
Dijk Hans la Faille en Helmig van der Vegt We
namen voor het Havoc label de lp You cant leave
the past behind en singles op Dat ik in militaire
dienst zat was soms een lastige bijkomstigheid Ik
weet nog dat ik voor onze eerste single Think of
Me en Emergency 999 buitengewoon verlof kreeg
Ed Politiek werd na Leon Kleerekoper onze manager
Hij timmerde enorm aan de weg Als hij ons
ergens kon boeken dan gebeurde dat gewoon Hij
werd er natuurlijk ook beter van
Links De eerste single
van Blues Dimension
Think of meEmergency
999
Blues Dimension met
de fans op het podium
Van rechts naar links
Leen Ripke Herman
Deinum midden en
Cees de Best
Get Ready was de
grootste hitsingle van
Blues Dimension
192 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
Met inmiddels Herman Deinum als bassist
en Machiel Scholder op trompet erbij krijgt Blues
Dimension steeds meer werk op Koninginnedagen
soms vijf keer kris kras door het hele
land We werden geleefd in die tijd Ik denk nog
wel eens aan de Sneekweken waar we met landelijke
topbands zoals Livin Blues the Bintangs
Q65 en the Motions op de bhne stonden Of de
optredens in de legendarische beatboerderij
Sarasani in Den Burg op Texel We produceerden
een muur van geluid met het hammondorgel van
Helmig van der Vegt en onze blazerssectie The
Golden Earrings speelden niet graag met ons
samen We speelden er menig band compleet af
We traden ook vaak op in voorprogrammas zoals
in de Eurobeurs in Apeldoorn met the Kinks
Toetsenist Helmig van der Vegt was zon beetje de
gangmaker van de groep en ook de man van de
arrangementen bij de eigen nummers Ik zorgde
voor de zangpartijen en de tekst Saxofonist Rudy
van Dijk gaf er dan uiteindelijk een klap op Nee
ik was als autodidact geen vreemde eend tussen al
die geschoolde musici Dat viel best mee De sfeer
was nooit verkeerd
Intussen is de band overgestapt van het Havoc
label naar Phonogram waar de bekende producer
Tony Vos actief is Hij neemt Get Ready van The
Temptations op in een uptempo versie Een goede
zet Get Ready staat wekenlang in de Top 40 Er
komen in totaal zeven singles uit en drie albums
Vooral het tweede album Blues Dimension wordt
door muziekkenners zoals de recensenten van
het toonaangevende popblad Hitweek hogelijk
gewaardeerd Ook BNers als diskjockey Jan van
der Veen en Mart Smeets ontpoppen zich steeds
meer als fan van misschien wel de beste maar in
ieder geval de bekendste popgroep die Zwolle ooit
heeft gehad
Onverwachts komt er ineens zand in de motor
Drummer Hans la Faille en bassist Herman Dei
Blues Dimension live
Vlnr Cees de Best
Herman Deinum Leen
Ripke Hans la Faille
Machiel Scholder Rudy
van Dijk Niet op de
foto toetsenist Helmig
van der Vegt
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 193
num een ijzersterke ritmesectie geven na een
optreden in Hoogezand aan Blues Dimension te
verruilen voor Cuby Blizzards Het blijkt het
begin van het einde La Faille Tijdens de Sneekweken
was altijd de hele Nederlandse popscene
present Tussen de optredens door werd er vaak
onderling gejamd Met Herman had ik vanaf het
moment dat hij bij Blues Dimension kwam direct
een muzikale klik Dat viel anderen ook op In
Sneek lag eigenlijk de basis van ons vertrek
Er volgt nog wel een doorstart bij Blues
Dimension Bassist Jaap van Eijk en drummer
Herman Boeijen komen maar Rudy van Dijk
verhuist naar Amsterdam en ook trompettist
Machiel Scholder vertrekt snel daarna Er zijn nog
wel veel optredens bijvoorbeeld in augustus 1969
op het prestigieuze en vermaarde jazz en rock
festival Jazz Bilzen in Belgi waar Blues Dimension
met bands als Deep Purple en Humble Pie
de lineup vormt We hadden daar voor het eerst
de beschikking over een geavanceerd PAsystem
van het Italiaanse merk Davoli met een geweldig
retourgeluid weet Ripke nog Een verademing
Een grote foto van dat festival met ons op de achtergrond
heeft Davoli nog een hele tijd gebruikt
als reclameaffiche
Het repertoire wordt compleet omgegooid
maar de onderlinge verstandhouding laat te wensen
over Ripke Het werd nooit meer als vanouds
Het was geen al te leuke tijd Vooral met Herman
van Boeyen kon ik absoluut niet door n deur
Ik wilde niet meer en heb de zangpartijen voor
het laatste album BD is dead Long live BD in mijn
eentje ingezongen Geen probleem Ik was toch
al altijd meer een podiumdier dan de man van de
studio In 1969 was het voorbij
Doodzonde vinden de fans De laatste single
van de groep Battlefield of Love waar voor Ripke
een fameuze zangpartij is weggelegd is het sprekende
bewijs Ik ben nog wel een tijdje in beeld
Blues Dimension
op Jazz Bilzen 1969
Belgi
194 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
geweest bij de soulformatie Pepper and Salt uit
Amsterdam maar heb ze uiteindelijk afgebeld Ik
had er geen zin meer in Zo valt na al na drie jaar
het doek voor een geweldige soul en blues formatie
La Faille blikt nog wel eens met weemoed
terug op die tijd Als ik soms naar nummers als
Twilight mood en You cant leave the past behind
luister klinkt dat zo goed Net als de versie van
Born to be wild van Steppen Wolf met een eigen
arrangement Het is altijd n van mijn favoriete
nummers om live te spelen gebleven Waar La
Faille als slagwerker bij Cuby Blizzards en ook
daarna een geweldige loopbaan opbouwt houdt
Leen Ripke het turbulente bestaan van popmuzikant
al op 22jarige leeftijd voor gezien
Geebros
Lolke Nijhuis verlaat na Leen Ripke in 1967 The
Mozarts De groep gaat verder met zanger Henk
Klompenmaker Martin Bastiaan als toetsenist en
de van Blues Dimension overgekomen trompettist
DirkJan van den Boogaard Klompenmaker Ik
wilde graag wat meer de soulkant op Daarom ben
ik uit The Rolling Guys gestapt De loyaliteit was
na al die jaren trouwens ook een beetje verdwenen
Met de nieuwe Mozarts hebben we nog een
paar mooie jaren gehad met veel optredens
Klompenmaker heeft nog de meeste herinneringen
aan de tijd rondom de eerst uitgebrachte
single Dr Kitch een van oorsprong Caribisch
nummer We kwamen ermee in 1968 op de televisie
bij de KRO in het programma Disco Duel
eigenlijk de opvolger van Top of Flop en ook
gepresenteerd door Herman Stok Twee nieuwe
platen werden live gespeeld waarna ze door een
jury werden verdedigd of aangeklaagd Rechter
Herman Stok sprak daarna zijn oordeel uit
Gekraakt of gemaakt De tekst van Docter Kitch
was nogal dubbelzinnig Toen de jury daar over
viel wisten we genoeg We werden dus gekraakt
en niet zon beetje ook Onze tegenstander was
trouwens Zen met Hair Je kunt van minderen
verliezen
In 1969 is het gedaan met The Mozarts Klompenmaker
die later nog opduikt bij de Dedemsvaartse
formatie The Captures moet in dienst net
als toetsenist Bastiaan De fut is eruit de groep
gaat ter ziele
Lolke Nijhuis speelt van 1967 tot halverwege
1969 twee jaar bij de ApeldoornsZwolse band
Geebros waar de drie lokale sterren en broers
Dr Kitch De eerste
en laatste single van
The Mozarts
You cant leave the
past behind eerste
langspeelplaat van The
Blues Dimension 1966
Staand vooraan Rudy
van Dijk helemaal achteraan
Hans la Faille
Verder vlnr Cees de
Best DirkJan van den
Boogaard Helmig van
der Vegt Jaap van Eijk
en Leen Ripke
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 195
Andr Henk en Ben Groote uit Apeldoorn de
grote blikvangers zijn De groep noemt zich eerder
The Goldstar Brothers Bijna tegelijkertijd
met de komst van Nijhuis wordt ook bassist Cor
Mestebeld die bij The Fools speelde aangetrokken
waardoor de Zwolse inbreng verdubbeld
wordt Nijhuis Ik wilde altijd al beroepsmuzikant
worden Muzikant zijn is mooi en heeft iets
romantisch maar vergeet niet dat ik na twee jaar
Ambachtsschool en een timmercertificaat al heel
snel bij een voegbedrijf aan het werk ging in de
bouw Hard werken hoor en dan ook nog al die
optredens erbij
Een droom komt dus uit voor Nijhuis Van je
hobby je beroep maken Geebros is een professionele
band met veel eigen nummers en aangesloten
bij het bekende impresariaat Paul Acket Dat
betekent veel optredens in binnen en buitenland
We speelden regelmatig zon vier of vijf keer in de
week Onze eerste single was Let me find the sun
in 1968 Daarna hadden we met Henry the Horse
een top veertig hit Het was niet echt onze muziek
maar commercieel gezien een schot in de roos
De band heeft vooral veel succes in Noord
Holland Vooral in de buurt van Volendam
Zij houden daar van koren Misschien dat het
de reden van onze populariteit was want ons
zangwerk en closeharmony was perfect en heel
uitgebalanceerd De hele familie Groote was trou
Henry the Horse was de grootste hit voor de
Geebros
1968 De laatste bezetting
van The Mozarts
Vlnr DirkJan van de
Boogaard Martin Bastiaan
Joop Blom Ferdy
Berse Henk Klompenmaker
Jan van Werven
Bert Vrieling
196 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
wens nauw betrokken bij de band Vader Groote
haalde ons vaak bij nacht en ontij nog op na een
optreden En Karel Jansen onze eerste manager
was weer een zwager van de broers Maar het werk
droogde steeds meer op De vraag naar livemuziek
werd minder De tijd van plaatjes draaien en de
disco brak aan Zwollenaar Henny Backers neemt
het als toetsenist over van Nijhuis De band gaat
verder als Crying Wood en later als Airbubble
waarmee ze met Racing Cars in 1976 nog een
mooie hit hebben
Symfonische rock
De hoogtijdagen van de Nederbiet zijn in de late
jaren zestig voorbij en het aantal beatbandjes is al
fors afgenomen Ook de flowerpowertijd is alweer
langzaam op haar retour De plaatjesperiode
breekt aan en overal ontstaan steeds meer bars
dancings en discotheken Dijkhof aan de Harm
Smeengekade is in Zwolle al een tijd een begrip
In de Voorstraat ook toen al d uitgaansstraat in
Zwolle is De Raadskelder na nachtclub The Mercury
Club van Tinus Bonhof de eerste bar
Dancing In Den Herbergh volgt met diskjockey
Bert Vaatstra die ongekend populair zal worden
Daarna opent TufTuf met Freddy Dokter en
later Rens Pols achter de knoppen en ook GoIn
op de Melkmarkt uitgebaat door de familie Pierik
Convent Witch in een
gang in het Dominicanenklooster
1969 Vlnr
Theo Rthengattter
Paul Woolthuis Harry
Bouwhuis Arthur
Siero Hans van Raan
Geebros live met vlnr
Lolke Nijhuis Andr
Groote Henk Groote
Ben Groote Cor Mestebeld
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 197
Van de ooit zo grote hoeveelheid jeugdsozen en
andere gebouwtjes waar de bands terecht kunnen
blijven er maar een paar gelegenheden over zoals
De Tille in de Aalanden De Link op de Nieuwe
Markt en de voorloper van het huidige Hedon
het Sesjunteejater aan de Thorbeckegracht waar
vooral de progressieve jeugd zich thuis voelt De
muziek zelf maakt eveneens een flinke omslag
waarin de blues maar ook de symfonische rock
sterk in opkomst raakt
Groepen als Flavium Brainbox en Earth and
Fire nemen het stokje over van de traditionele
beatgroepen Net als in de rest van het land zijn
ook in Zwolle verreweg de meeste beatbandjes
ter ziele Toch staan er ook weer nieuwe bands
op zoals Selected Blues Soft Line Blues College
de hippieband Sunrise Travel en Convent Witch
die oefenen in het Dominicanenklooster en veel
optreden in de Noordoostpolder Iets later ontstaat
ook de groep Window De band wordt op
een mooie nazomerse dag in 1970 opgericht aan
de Agnietenplas uit de puinhopen van The Backdoorman
en New Blues College
Leo Sebel is de zanger Het verschil met mijn
tijd bij The Fools was niet alleen de natuurlijk
sterk verbeterde apparatuur maar vooral ook de
kwaliteit van het repertoire De tijd van de drie
en vier akkoorden schemas was allang voorbij en
we speelden voornamelijk eigen werk
Sunrise Travel Staand
vlnr Mitch de Jong
Set van Zuidam Peter
de Jong Zittend Hugo
Boschman en Paul van
Weert
Window in 1970 Vlnr
Leo Sebel Roel Schuit
Henk Heijink Peter Uil
Ren van den Bos en
Henny Elbrink
Voor in het midden
Dick Zoetewey
Soft Line met onder meer Henk Disselhof
Jan Beens Joop Kiewiet en Theo Mathijssen
198 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
Er stonden nog wel covers van onder meer Traffic
en de Stones op ons repertoire maar daar
voegden wij onze eigen arrangementen aan toe
zodat de nummers soms onherkenbaar werden
Peter Uil was onze bassist en linkshandig Hij
speelde alleen geen linkshandige basgitaar maar
draaide de gitaar gewoon om met de gsnaar
boven Ik vond dat altijd frappant Ons eerste
optreden was in december 1970 in De Tille Later
werd de groep omgedoopt in Tale Sebelli Bunch
en The Bunch Bert Vrieling sloot al eerder aan
als saxofonist
Strange Power
De basis van de groep Strange Power stamt uit
1967 Daar wordt een schoolbandje opgericht
onder de naam Crash Naast de bandleden Peter
Hollander Frank van Leeuwen en Menno Arends
zou Rik Elings later de bekendste worden als zeer
gewaardeerd arrangeur pianist en docent aan
het Zwolse conservatorium En niet te vergeten
natuurlijk Henk Zomer die als twaalfjarige zijn
debuut als talentvol drummer maakt en vooral in
het jazzmetier een grote naam wordt Hij speelt
samen met jazziconen als Chet Baker Chris Hinze
en Pia Beck Collega drummer Hans la Faille heeft
een hoge pet van Zomer op Ik heb Henk altijd
een geweldige slagwerker gevonden en nooit
gezien als concurrent Wie de beste was Een
vergelijking tussen ons gaat niet op We spelen
Trademark Vlnr Dick
Zoetewey Henk Zomer
Rik Elings Peter Hollander
Gerrit Blues
Pick Berends
Hoes Thats the way
van Strange Power
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 199
totaal verschillenden genres Ik heb alleen maar
respect voor hem Met sologitarist Dick Zoetewey
erbij krijgt Crash in 1968 een nieuwe naam
Trademark Niet veel later doet zanger Gerrit
Berends in Zwolle beter bekend als Blues Pick
zijn intrede Na verloop van tijd ontstaat Strange
Power uit een mix van Trademark en Early Grave
Bert Vrieling die ondertussen de artiestennaam
Barry Freeman heeft aangenomen sluit
zich later aan als zanger en saxofonist Hij is de
opvolger van Jan Woldberg die in dienst moet en
de groep verlaat Er ontstaat enige verwarring als
de single Thats The Way uitkomt in een dubbele
versie En onder de naam Strange Power met
zanger Woldberg nog prominent op de platenhoes
Daarnaast een exemplaar van een opname
onder het RCAlabel getiteld Barry Freeman with
Strange Power Het was allemaal inderdaad wat
onoverzichtelijk geeft Bert Vrieling toe Hij is na
het uiteenvallen van The Mozarts blij weer in een
vaste band te spelen En een hele goede band
benadrukt hij Strange Power was een geweldige
groep De uitgebrachte single Mary in the morning
geschreven door zanger Guy Fletcher lijkt
een regelrechte hit te worden totdat de componist
het nummer zelf ook uitbrengt De versie van
Vrieling en zijn maten wordt snel gedegradeerd
tot een cover We waren in AVROs Top Pop van
Ad Visser geweest en bij Willem Duijs in zijn
massaal bekeken Voor de vuist weg Heel verve
Strange Power Vlnr
Henk van Ling bas
Henk Zomer drums
Rik Elings toetsen
Bert Vrieling zang
Stanley Kho gitaar
200 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
lend allemaal De band ging daarna ook al snel
muzikaal een andere kant op richting Fusion een
combinatie van jazzrock en jazzfunk Het werd
me allemaal te ingewikkeld Uiteindelijk ben ik
eruit gestapt de band werd omgedoopt tot Scope
De nederbeat raakt verderop in de jaren
zeventig volledig in de vergetelheid maar kan
nog steeds als de bakermat worden gezien van
een levendig en kwalitatief goed popklimaat En
de jaren zestig Die episode zal vooral voor de
naoorlogse jeugd de geschiedenis ingaan als de
definitieve omslag naar een compleet nieuwe en
andere tijd
Alle bij dit artikel afgebeelde fotos komen uit de
persoonlijke fotoarchieven van de genterviewden
tenzij anders vermeld
Blues Dimension in de
nadagen tijdens een tvopname
in Hilversum
1969
Literatuur
Herman Aarts ea Kenang Kenangang Herinneringen
Molukkers in Zwolle Historisch Centrum Overijssel
2012
Hans la Faille Showbizz Blues Bruna 2012
Tanja Nijholt 30 jaar Zwolse Popmuziek in vogelvlucht
1996
De Stentor Sterke arm sterke verhalen 1909 2008
Ach lieve tijd 1980 Uitgeverij Waanders
Zwolle mijn stad 2002 Uitgeverij Waanders
Internet sites
wwwbeeldengeluidnl
wwwnederbietnl
wwwmijnstadmijndorpnl
Met dank aan
Peter de Jong en Johan Teunis
Interviews Joop Bredewold Freek Kamphuis
Henk Klompenmaker Hans la Faille Lolke Nijhuis
Leen Ripke Leo Sebel Rikus Teters en Bert Vrieling
Fotobewerking Benny Michel Rudy Spanhak
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 201
Arnoud de Vries
Honderd jaar Zwolsche Boys
Voetbal voor de arbeidersklasse In Zwolle is dat
sinds 1918 mogelijk dankzij Zwolsche Boys De vereniging
viert dit jaar haar honderdjarig jubileum
Een puike prestatie gezien de rumoerige tijden die
de voetbalclub doormaakte Over de underdogpositie
grote ambities keiharde klappen en een nog
altijd voortdurende overlevingsdrang
In 1918 werd een club hier opgericht door
enkele jongens op de Turfmarkt gesticht
Bij de opkomst van het eerste elftal voor
het duel tegen VEVO 26 mei 2018 galmen deze
beginregels van het clublied over sportpark Jo van
Marle in ZwolleZuid Het is het laatste duel van
jaar honderd in het bestaan van Zwolsche Boys
Zon 93 jaar eerder worden de woorden op papier
gezet
Het tot stand komen van het clublied vindt
plaats in een caf aan de Voorstraat De kroeg is
eigendom van Theo van Doorn en staat bekend als
clubcaf van de Boys Sterker in die tijd bekleedt
het de functie van kantine Voor uitwedstrijden
verzamelen de spelers hier en aan het eind van de
middag keren ze daar al dan niet in feeststemming
terug
In het caf waar de rechtsbuiten van het eerste
elftal Gaije Bronius dienst doet als ober treden
met regelmaat muzikanten en humoristen
op Een van die cabaretiers Maup Biemans biedt
op een zondagochtend in januari 1925 aan om een
clublied uit zijn mouw te schudden De als vlotte
jongen omschreven Maup krijgt van de spelers
informatie over de vereniging en gaat aan de slag
Sneller dan de leestijd van deze pagina schrijft hij
een tekst op de melodie van Le Rve Passe een
Frans strijdlied voor soldaten De woorden van
Biemans literair niet hoogstaand maar dat zou
ook niet bij Zwolsche Boys passen gaan al 93 jaar
mee Iedereen met een Boyshart kan het clublied
dan ook in ieder geval gedeeltelijk meezingen
De eerste regel van het clublied laat geen twijfel
bestaan over plaats en tijd van de oprichting
Het in 1925 geschreven clublied van Zwolsche Boys
202 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
Een mooi verhaal alleen zou je er wel wat tegenin
kunnen brengen De oprichting van de vereniging
dateert eigenlijk van een jaar eerder 1917
Voordat de Turfmarkt in beeld kwam voetbalde
een groep jongens op het terrein bij de huidige
Gennestraat en Berkumstraat Op dat moment
een stuk bouwgrond tegenwoordig ligt er een
trapveldje met twee aluminiumdoelen Dertig
jaar later bij het kampioenschap van de oostelijke
tweede klasse B schrijft Hendrik Ester medeoprichter
van de vereniging daarover het volgende
in het clubblad
Weer zie ik ze voor mij A Voulon L vd
Bend en H ter Zweege mij vragend gezamenlijk
een voetbalclub op te richten waarover wij het
spoedig eens waren en de oprichting van de voetbalclub
genaamd Prinses Juliana nog dezelfde
avond een feit was
Ik maak nogmaals de verdere besprekingen
mede bij moeder Voulon op het Eiland die veel
voor ons voelde en leefde voor de voetbalsport
ik hoor haar aanmoediging van Hallo jongens
als jullie winnen krijgen jullie vanavond chocolade
Zwolsche Boys in het seizoen 19181919 Staand vlnr A Doorn E Gieliam J Kamphuis J Mooy
L vd Bend Ter Horst H ter Zweege J de Vries Midden G de Weerd H Ester J vd Gronde
Vooraan F ten Brakel De Weerdt G Kuper
PEC en Zwolsche Boys
ook al rivalen in 1921
zwols historisch tijdschrift jrg 35 nr 4 203
Als vanzelf grijp ik mijn portefeuille en haal
een foto tevoorschijn een foto van het elftal dat op
het ZACterrein haar eerste wedstrijd speelde
Arbeiders
Prinses Juliana dus Zo begon het met een groep
jongeren uit arbeidersgezinnen Met moeder
Voulon die zorg droeg over de shirts wit met
oranje omslagen en oranje borstzakje De groep
krijgt meer en meer aanloop en besluit in 1918
toe te treden tot de NoordCentrale Voetbalbond
NCVB In een vergadering in Ons Tehuis
aan de Voorstraat dopen de aanwezigen de verenigingsnaam
om in Zwolsche Boys De reden
daarvoor is praktisch in de NCVB speelt al een
Prinses Juliana uit Heino De clubnaam en het
spelen van aan een bond gelieerde wedstrijden
vinden dus hun oorsprong op 1 mei 1918 het
Juniorenelftal seizoen
19281929
Zwolsche Boys in 1933
een seizoen overigens
waarin ze ternauwernood
degradatie ontliepen
Vlnr F van Zon
S Scheffer Jan Mooy
Jan Flik Willem vd
Weide Willem Meekers
H Scheffer
Pieke Beltman Kees
Oordijk Dieks van
Dijk A Oldenhof
204 jrg 35 nr 4 zwols historisch tijdschrift
clubje voetballers dat ten grondslag ligt aan de
vereniging is dan al een tijdje bij elkaar Mogelijk
zelfs al sinds 1916
Dat de vereniging in die jaren tot bloei komt
is overigens geen toeval in de jaren na de Eerste
Wereldoorlog springen nieuwe voetbalclubs als
paddenstoelen uit de grond Gemobiliseerden
nemen het spel goedkoop en eenvoudig te leren
vanuit de kazernes mee naar huis De voetbalsport
voorheen vooral tijdverdrijf voor de elite
wordt in die periode opgepakt door andere lagen
van de bevolking In Zwolle is het Zwolsche Boys
dat ruimte biedt aan de arbeidersklasse vooral uit
de Diezerpoort en Indische buurt Een groep die
de sport aanzienlijk anders benadert dan de elite
Voetbal is niet alleen meer prettig tijdverdrijf
maar ook een kwestie van eer en presteren De
sport verruwt fanatisme doet zijn intrede En daar
zit niet iedereen op te wachten Elit

Lees verder

Zwolse Historisch Tijdschrift 2021, Aflevering 4

Door 2021, Aflevering 4, Afleveringen, Jaartal, Zoek in ons tijdschrift

Zwols Historisch Tijdschrift
38e jaargang 2021 nummer 4 – 8,50 euro
ThThemanummer:
Wijthmen, Herftfte en
Zalné in vogelvlucht
allee moest soms veel geduld hebben. Het kon
gebeuren, dat de vrouw des huizes net een dutje in
de stoel deed of druk was in het achterhuis. Dus
het kon even duren voordat je als klant geholpen
werd. En dan stond de tijd even stil. Dat bood je
de gelegenheid om de volgestouwde omgeving
eens goed in je op te nemen. De winkel puilde
werkelijk uit met alles wat je zo gek niet bedenken
kon. Het rook er – in mijn verbeelding althans –
naar kamferballen. Oh ja, ze verkocht ook ansichtkaarten
met de groeten uit Wijthmen.
Haar inkopen deed ze zelf. Daarvoor had ze
zelfs een rijbewijs gehaald en een Daf aangeschaft,
een automatische auto, die ze wekelijks met bestellingen
inlaadde. Met diezelfde Daf reed ze ook op
een zondagmorgen naar de kerk (Rehoboth), toen
de deur niet goed dichtzat en ze in een scherpe
bocht uit de auto viel en over straat rolde. Het liep
goed af.
Hendrikje was als dienstmeisje uit Dalmsholte
gekomen. Na het vroegtijdig overlijden van de
eerste vrouw van Anton Boeve trouwden ze. De
laatste 25 jaar van haar leven kwam ze er alleen
voor te staan. Ze wist zich uitstekend te redden,
molk de koe, mestte het varken en dreef de winkel
in haar uppie. Ze was een geëmancipeerde vrouw
avant la lettre. Toen Wijthmen vlak voor haar
dood in de ban raakte van een schoolstrijd zou
ze in vertrouwde kring tot verzoening en de ‘toekomst
aan de jeugd’ hebben opgeroepen.
Een kleindochter durfde dat niet met zekerheid
te bevestigen. ‘Want ze was ook diplomatiek
en wilde aan iedereen verkopen’. Ze overleed uiteindelijk
thuis, te midden van haar naasten,
op 23 oktober 1993. Ze was 84 en ligt begraven in
het familiegraf op Bergklooster. Bij het leeghalen
van het huis werd een grote voorraad vuurwerk
op zolder gevonden. Want ook dat explosieve
goedje verkocht ze.
198 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
Hendrikje Boeve
Iedereen in Wijthmen en Herfte kocht wel eens
iets in de winkel van sinkel van ‘Vrouw Boeve’,
zoals ze in het dorp werd genoemd. Hendrikje
Boeve had niet alleen van alles te koop. Ze was
strabant en pront, maar bovenal een buitengewoon
vriendelijke vrouw. Voor iedereen. Ze was
echter bepaald niet voor de poes als men kwaad
in de zin had. Ze werkte ooit een paar zigeunervrouwen,
dat op roverspad was, eigenhandig met
behulp van haar wandelstok de deur uit.
Wie binnentrad in het snuisterijenparadijs
van Hendrikje Boeve-Dekker aan de Kroesen-
Koen Nijmeijer
‘Kleurrijke Zwollenaren’
(Particuliere collectie)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 199
‘Kleurrijke Zwollenaren’ 198
Koen Nijmeijer
Wijthmen, Herfte en Zalné in vogelvlucht 200
Gerard Hülsmann / Steven ten Veen
De Heinoseweg, centrum van bedrijvigheid 208
Gerard Hülsmann / Steven ten Veen
Van ‘stadion De Mol’ naar de Elshof 214
Gerard Hülsmann / Koen Nijmeijer
Hoe het plaatselijke onderwijs op
een bijzondere wijze bleef bestaan 220
Koen Nijmeijer
Herinneringen van een professor 227
Derk-Jan Dijk
Herman Pot woont op een kruispunt
van wegen 230
Steven ten Veen
Schooljongen uit Wijthmen werd
burgemeester van Heerenveen 232
Tjeerd van der Zwan
Wijthmen liep uit om de skelters
van Karba te zien 234
Steven ten Veen
Een dorp van boeren 236
Koen Nijmeijer
Zwolle in de greep van de blauwe knoop 242
Jan van de Wetering
‘Uit het Drostenhuis’ 250
Saskia Zwiers
De Peperbus na ruim 65 jaar verdwenen 252
Steven ten Veen
Auteurs 261
Redactioneel
De eerste jaargang van de nieuwe redactie
is compleet met dit nieuwe nummer.
We kunnen tevreden terugkijken. Er
zijn wat nieuwe elementen in het Zwols Historisch
Tijdschrift gekomen, zoals de rubrieken ‘Kleurrijke
Zwollenaren’ en ‘Uit het Drostenhuis’. Deze
rubrieken zijn ook weer aanwezig in dit nummer,
met respectievelijk winkelierster Hendrikje Boeve
uit Wijthmen en fotograaf Robert Ziegler als
hoofdpersonen.
Maar er zijn ook veel dingen bij het oude gebleven.
Daarom eindigen we het jaar met een
themanummer. Centraal staan de buurtschappen
Wijthmen, Herfte en Zalné. Onze redacteur
Steven ten Veen heeft kunnen samenwerken met
twee kenners van de lokale geschiedenis, Gerard
Hülsmann en Koen Nijmeijer. Het heeft een
themanummer opgeleverd met veel couleur locale.
Naast de artikelen over Wijthmen, Herfte en
Zalné luidt Steven ten Veen weekblad De Peperbus
uit. Na ruim 65 jaar kwam een einde aan het
bestaan van dit huis-aan-huisblad. En voordat u
zich gaat wentelen in de feestmaand december
waarschuwt Jan van de Wetering u met een artikel
over de geschiedenis van de geheelonthouders
(de blauwe knoop) in Zwolle voor al te veel alcoholgebruik.
Hoe dan ook wenst de redactie u goede feestdagen
en veel leesplezier!
Coverfoto: Luchtfoto omgeving Wijthmen.
(foto Rick van der Kamp)
Inhoud
200 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
Wijthmen, Herfte en Zalné in vogelvlucht
Van de voormalige gemeente Zwollerkerspel
zijn Berkum, Frankhuis, Ittersum en
Westenholte al ingelijfd door de naar groei
hunkerende stad Zwolle. Wijthmen met in zijn
kielzog de buurtschappen Herfte en Zalné zijn de
dans nog ontsprongen. De bewoners daar voelen er
trouwens ook niets voor om onderdeel van de stad te
worden. Veel liever blijven ze op veilige afstand van
Zwolle, hoewel de invloed van de stad zowel tijdens
de vorige eeuwen als zeker in de huidige tijd sterk
aanwezig is.
Toch kunnen de ruim duizend mensen die in
Wijthmen, Herfte en Zalné wonen er niet gerust
op zijn dat hun leefgebied niet alsnog onderdeel
van groot Zwolle gaat worden. In de jaren zestig
van de vorige eeuw moest daarvoor al worden
gevreesd toen de gemeente op zoek ging naar een
nieuwe woningbouwlocatie omdat Zwolle-Zuid
nagenoeg vol was gebouwd. Twee gebieden werden
geschikt bevonden om die rol te gaan spelen,
Herfte en Stadshagen. Na ze aan een milieueffectrapportage
(MER) te hebben onderworpen,
viel de keuze op Stadshagen. Maar nu, een kleine
dertig jaar later, is Herfte opnieuw in beeld om
woningbouwlocatie te worden. Wel onder een
andere naam, Vechtpoort, maar dat zal voor de
bewoners in het gebied geen verschil maken.
De naam Vechtpoort duikt op in de zogeheten
‘Omgevingsvisie’ die een paar maanden geleden
door de gemeenteraad is vastgesteld. De locatie
waar het om gaat, is in twee delen geknipt. Vechtpoort
1, waar de grond voor een groot deel in
handen is van projectontwikkelaars, ligt tussen de
Nieuwe Vecht bij Berkum en de spoorlijn naar het
noorden, Vechtpoort 2, waar de gemeente op vrijwel
alle grond, grofweg tussen de spoorlijn naar
Emmen en de Wijthmenerplas, een optie heeft om
er te kunnen bouwen. Duizenden woningen zouden
er gebouwd kunnen worden. Maar pas na de
gemeenteraadsverkiezingen van 2022 wordt waarschijnlijk
besloten waar de uitbreiding van Zwolle
eventueel plaats gaat vinden.
Honderd woningen
Niet alleen in Herfte maar ook in Wijthmen, met
afstand de grootste van de drie buurtschappen,
houden ze hun hart vast. Dat er de komende jaren
in Wijthmen wordt gebouwd, is al nagenoeg zeker.
Een project van honderd woningen staat op stapel
in de buurt van het sportpark en het Kulturhus.
Daar is iedereen blij mee, want het is ondertussen
al bijna zestig jaar geleden dat er in het dorp
überhaupt sprake van woningbouw op grote
schaal was. En dat doet pijn omdat het voor jongeren
vrijwel onmogelijk is om in de eigen buurt te
blijven wonen. Maar op duizenden woningen op
loopafstand zit bijna niemand te wachten.
Het zijn dus spannende tijden voor Herfte en
Wijthmen, die elk een eigen identiteit hebben,
maar ook een gemeenschappelijke geschiedenis.
In dit themanummer is Wijthmen als grootste van
de drie buurtschappen de rode draad. Een oor-
Gerard Hülsmann
Steven ten Veen
Ansichtkaart. (Particuliere
collectie)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 201
konde uit 960 van de Germaanse tijd bevat de eerste
vermelding van het dorp, aangeduid als ‘Wie’,
wat zoveel betekent als klein heiligdom of heilige
plaats. Het verklaart ook waar de voor velen merkwaardige
naam Wijthmen vandaan komt. Dat die
naam wordt uitgesproken als ‘Wietum’ heeft ongetwijfeld
met het Sallands dialect te maken. Een
latere vermelding dateert uit 1207, waarin de bisschop
van Utrecht de ‘novelle tienden’ (een soort
belastingheffing) voor onder andere de buurtschappen
Ittersum en Wijthmen heeft geschonken
aan het kapittel van Deventer. Het kreeg daarmee
recht op tien procent van de opbrengst van het
ontgonnen en nog te ontginnen land. Deze akte
maakt duidelijk dat het gebied Wijthmen in die
tijd nog in een ontwikkelingsfase verkeerde en dat
er dus ontginningen plaats vonden.
Boerderijen
Het eerste overzicht van het aantal huishoudens
in Wijthmen en Herfte dateert van een belastingkohier
uit ongeveer 1400, waarin 31 hoofden van
huishoudens staan vermeld. Dit aantal zou daarna
eeuwenlang nauwelijks toenemen. De bevolking
woonde op de hoger gelegen gronden ter bescherming
van de overstromingen, die bijna jaarlijks
plaatsvonden. De bebouwing bestond grotendeels
uit boerderijen die in een lint op de zandheuvels
achter elkaar stonden. Op een kadastrale kaart
van 1810-1832 komen namen van erven voor als
Anderlo, Assevoort, Hoekseboer, Vondeman,
Homberg, Konstapel, Kroes, Bulder, Kolks, Mannes,
Wittebelt, Hoekbrink en Fakkert. Tegenwoordig
staan er nog zo’n dertig boerderijen, merendeels
melkveebedrijven.
Zo ontstond in de loop der tijd een kleine
hechte gemeenschap van mensen die op elkaar
aangewezen waren in noodsituaties, maar ook
voor zaken als onderhoud van wegen, bruggen en
sloten. Iedereen maakte er deel van uit, of je nu
landeigenaar, pachter, een keuter of een grote boer
was. Samen moesten de klussen worden geklaard.
Het noaberschap – de verplichting van buren
om elkaar te helpen – speelde een grote rol in de
buurtschappen. Zelfs nu is die, zij het in geringere
vorm, nog aanwezig. Bijvoorbeeld bij overlijdens
waarbij buren voor hulpverlening zorgen.
Grote invloed
Zwolle oefende altijd al een grote invloed uit op de
buurtschappen. Ook op religieus gebied bijvoorbeeld,
was de bevolking afhankelijk van de stad
omdat daar de kerken stonden voor het dopen
van kinderen, het sluiten van huwelijken en voor
begrafenissen. De schout van Zwolle was belast
met de uitvoering van instructies van de hogere
overheden en zorgde voor de uitoefening van de
rechtspraak, het handhaven van orde en veiligheid
en het opmaken van notariële akten. Ook op
defensief gebied waren Wijthmen, Herfte en Zalné
aangewezen op de stad. In tijden van geweld kon
men er binnen de muren schuilen. En natuurlijk
ging men er naar toe om er inkopen te doen.
Dwars door Wijthmen liep eeuwenlang de
oude landweg die Zwolle verbond met Twente en
het Duitse achterland. Veel kooplieden maakten
er gebruik van en bezochten dan vaak herberg
De Mol of café De Zon om hun paarden te laten
rusten en zelf een maaltijd te nuttigen of een borrel
te drinken. In het najaar was de weg dikwijls
als gevolg van het weer en het overstroomde land
vrijwel onbegaanbaar. Dat veranderde omstreeks
1830 toen de weg met klinkers werd bestraat
zodat men er gedurende het hele jaar gebruik van
kon maken. Gevolg hiervan was dat de toen nog
zanderige Hessenweg richting Ommen snel aan
betekenis verloor.
Café De Mol zoals het
in 1955 langs de Heinoseweg
lag. (Particuliere
collectie).
202 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
De verbinding tussen Wijthmen en Herfte was
lange tijd bedroevend slecht, bij nat weer veranderde
de zandweg in een modderpoel en hartje zomer
leek ze wel een woestijn. De sociale contacten tussen
de beide buurtschappen waren daardoor zeer
beperkt. Wim Beltman (1912-1981), die in Herfte
woonde, liet kort voor zijn dood in een verslag van
de commissie ‘40-jaar parochie Herfte-Wijthmen’
optekenen dat hij als twintigjarige in Wijthmen
alleen bakker Israël en (hoef)smid Pot kende.
Opvallend was dat de mensen in Herfte modieuzer
gekleed gingen dan die in Wijthmen. Toen de
rooms-katholieke kerk aan de Erfgenamenweg net
gebouwd was, verbaasden de kinderen van Beltman
zich over de Sallandse mutsen die sommige
vrouwen uit Wijthmen droegen. ‘Kijk allemaal zusters’,
zeiden ze spontaan. Omgekeerd keken kerkgangers
uit Wijthmen licht geïrriteerd naar hun
buren uit Herfte. ‘Met die stadse ummegoan dá kan
nie’, werd er gezegd. Maar gaandeweg raakte men
aan elkaar gewend. De weg tussen de kerk en Herfte
werd tenslotte ook aangepakt en in 1947 officieel
geopend door burgemeester Catharinus Slager, die
een lintje mocht doorknippen.
Een eigen parochie
Na de reformatie en het verbod om het katholieke
geloof uit te oefenen, stapte een grote meerderheid
van de bevolking van Zwollerkerspel over
naar de protestantse kerk. Opmerkelijk is dat de
meeste inwoners van Wijthmen en Herfte trouw
bleven aan het katholieke geloof van de moederkerk.
Dit was vooral te danken aan vooraanstaande
en welgestelde families die priesters onderdak
verleenden en bescherming boden. Daaronder
bevond zich de adellijke familie Rutenberg die in
de buurt van Dalfsen aan de Vecht woonde. Hier
stichtte de Zwolse pastoor Arnoldus Waeijer in
1645 de statie ‘Broekhuizen’ met een schuilkerk.
Omdat de afstand naar die kerk toch wel erg lang
was, werden vanaf 1690 diensten gehouden in een
boerderij in de buurtschap Emmen.
Toen tien jaar later Johannes Josephus Kattenberg
uit Zwolle pastoor was geworden, verhuisde
de schuilkerk naar een boerenhoeve aan de vroeger
belangrijke Oude Twentseweg, die nu Oude
Wythmenerweg heet. Volgens een kroniekschrijver
van die tijd deed de pastoor dat ‘omdat daar
bijna geen ander als catholycken woonden alsof
hij nabij midden onder de gelovigen was van dit
tijdstip af.’ Uit een register van midden achttiende
eeuw van het schoutambt Zwolle blijkt dat 75
procent van de inwoners van Wijthmen katholiek
was. De schuilkerk van pastoor Kattenberg werd
het ‘Thoonenhuus’ genoemd en deed tot ongeveer
1770 dienst, waarna Gerardus Michael Hampzinck
de kerk verplaatste naar het meer centraal
gelegen Hoonhorst. In Wijthmen was men niet
blij met die verhuizing, waardoor sommigen uit
protest in Zwolle gingen kerken.
Omdat de parochie
Onze Lieve Vrouwe van
Altijddurende Bijstand
nog geen kerkgebouw
had, werd in de boerderij
van Jan Meiberg
aan de Erfgenamenweg
een noodkerk ingericht.
Meiberg schonk de
parochie een stuk land
ter grootte van zo’n drie
hectare, waarop niet
alleen de kerk, de pastorie,
het parochiehuis
en de r.k. school werden
gebouwd, maar ook een
kerkhof kwam.(Particuliere
collectie)
Het rooms-katholieke kerkhof. (foto Steven ten Veen)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 203
De Bataafse revolutie in 1795 zorgde er voor
dat in ons land alle godsdienstige gezindten gelijk
werden gesteld. De katholieken in Wijthmen en
Herfte moesten echter nog tot 22 december 1943
wachten voor de Aartsbisschop van Utrecht,
Johannes de Jong (1885-1955), voor deze buurtschappen
de parochie ‘Onze Lieve Vrouwe van
Altijd Durende Bijstand’ stichtte. Pastoor Theodorus
van Wee liet een schuur op het voormalig
‘Buiten Veldwijk’ tot gebedshuis verbouwen in
afwachting van een echt kerkgebouw. De grond
hiervoor werd geschonken door landbouwer
Meiberg; de eerste steen werd in 1950 gelegd door
deken Antonius F.J.M. de Wit (1891-1965). Een
jaar later kon de nieuwe kerk in gebruik worden
genomen.
Dankzij de eigen parochie bloeiden de sociale
contacten tussen Wijthmen en Herfte op. Pastoor
Van Wee richtte een toneelclub op, WIK (Willen
Is Kunnen) met dan nog wel aparte afdelingen
voor jongens en meisjes. Later ontstond uit WIK
de toneelstichting Sagezo (samenstelling van
Samen GEraapt Zooitje), die nog altijd actief is.
Er werd een voetbalclub opgericht met de veelbelovende
naam Eendracht Maakt Macht (EMS),
die een veldje tot zijn beschikking kreeg bij de
boerderij van Klink die uiteindelijk plaats moest
maken voor de Wijthmenerplas.
In februari 2001 ontstond door een fusie van
de parochie van Wijthmen en Herfte met nog vier
andere parochies de Zwolse parochie Thomas a
Kempis. Voor de parochie ‘Onze Lieve Vrouwe
van Altijd Durende Bijstand’ bleek dat al snel
grote gevolgen te hebben. Vier jaar na de fusie
werd namelijk besloten om de kerk aan de Erfgenamenweg
te sluiten. De heftige protesten leken
niets uit te halen. Maar toen op 22 november
2015 de sluitingsdienst werd gehouden, kregen de
parochianen groot nieuws te horen: het Bisdom
had besloten dat de kerk toch bleef bestaan. Een
eigen pastoor hebben de katholieken in Wijthmen
en Herfte echter niet meer. Het huis van de zielenherder
wordt nu bewoond door Jan Stappenbelt,
die grote bekendheid kreeg als persfotograaf van
De Telegraaf. In het parochiehuis is een softwarebedrijf
gevestigd, nadat het aanvankelijk een horecafunctie
had gekregen. Met dit soort problemen
werden de protestanten in Wijthmen niet geconfronteerd,
maar tot de bouw van een min of meer
monumentale kerk is het nooit gekomen. Lange
tijd hadden ze slechts de beschikking over een
bescheiden kerklokaal dat op 7 mei 1911 plechtig
in gebruik was genomen. Twee jaar daarvoor was
al een zondagsschool opgericht, later gevolgd
door een evangelisatievereniging. In 1949 stelde
Pastoor Van Wee.
(Collectie Gerard Hülsmann)
Meisjes bij een processie
door de tuinen van de
kerk. (Particuliere collectie)
De kerk Rehoboth, die
naast café De Mol staat.
(Collectie Gerard Hülsmann)
Het koor Zanglust van
Rehoboth in de jaren
zestig. (Particuliere collectie)
A. Kok een stuk grond aan de Heinoseweg naast
De Mol beschikbaar voor de bouw van een kerk.
Dominee C.D. van Noppen legde op 12 december
1949 de eerste steen en een jaar later kon het kerkgebouw,
dat als naam Rehoboth kreeg, in gebruik
worden genomen. Dat betekende tevens dat de in
1937 opgerichte zangvereniging een nieuw repetitie-
lokaal had gekregen.
Verzuiling
De twee grote levensbeschouwelijke stromingen
waren tot ongeveer de jaren zestig van de vorige
eeuw duidelijk zichtbaar. Wie katholiek was, kocht
brood bij bakker Jac. Israël en toen die gestopt was
bij Willem van de Kamp in de Kroesenallee. De
protestanten gingen naar bakker Jan Huzen aan
de Heinoseweg. Voor de meeste boodschappen
was men echter aangewezen op nabijgelegen dorpen
als Dalfsen en Heino, want het grote Zwolle
werd lang niet altijd als een logische winkelstad
beschouwd. Op cultureel gebied bestond de
splitsing tussen rooms en protestants eveneens.
Zang en toneel op één kussen was heel lang niet
mogelijk. Maar langzaam maar zeker groeiden de
beide bevolkingsgroepen toch naar elkaar toe, ook
omdat in de liefde religie veel minder een rol ging
spelen en katholieke jongens dus gingen trouwen
met protestantse meisjes en omgekeerd. Het eerste
signaal van de hechtere samenhang was in
1956 de oprichting van de begrafenisvereniging
Draagt Elkanders Lasten waarin bestuursleden
van beide religieuze richtingen zitting namen.
DEL, waarin de oude begrafenisvereniging van
Wijthmen opging, was in feite een voortzetting
van het noaberschap waarbij hulp bij het overlijden
van een buurtgenoot een belangrijk onderdeel
is. Met de keuze voor de plek waar de dode
begraven zou worden, had ze niets te maken. Voor
de katholieken was daarvoor het kerkhof achter de
parochiekerk aan de Erfgenamenweg de aangewezen
plaats. De protestanten lieten hun dierbaren
meestal op Bergklooster begraven.
Sport
De toenadering tussen de geloofsgemeenschappen
werd vooral in de sport goed zichtbaar. In
1960 leidde dat tot de opening van de ijsbaan
204 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
H.W.Z. (Herfte Wijthmen Zalné) aan de Kuyerhuislaan
en negen jaar later tot de oprichting
van de Sport Vereniging Wijthmen, waarvan
Johan Elshof (1939-1970) de eerste voorzitter
was. Gestart werd met voetbal op het terrein
achter herberg De Mol, waarvan uitbater Hennie
Smeenk zijn land om niet beschikbaar stelde.
Over de sportvereniging die in 1973 een nieuwe
accommodatie aan de Erfgenamenweg in gebruik
kon nemen en het Kulturhus dat naast de velden
werd gebouwd, staat een apart artikel in dit nummer.
De primeur voor het voetbal in de buurtschappen
had echter niet Wijthmen maar Herfte.
Hier werd in november 1922 de voetbalvereniging
Herfte opgericht, die zich als lid bij de Noord-
Centrale Voetbalbond aanmeldde. Als levensbeschouwing
werd ‘neutraal’ vermeld. De voetballers
speelden op een veldje aan de Watersteeg (nu
Kuyerhuislaan). Een lang leven was de club echter
niet beschoren. In het seizoen 1923/1924 werd
nog in de 2e klasse Oost gespeeld, maar nog geen
jaar later trok Herfte zich uit de competitie terug
om zich begin 1926 op te heffen.
Buitenplaatsen
De eigenaren van de buitenplaatsen hadden grote
invloed op de gang van zaken in de buurtschappen.
In 1737 was van de in totaal 608 hectare
landbouwland zo’n zestig procent in bezit van de
families Van Grootveld en Royer. Andere grondbezitters
waren afkomstig uit de elite van Zwolle
Rechts: De officiële
opening in 1960 van de
ijsbaan HWZ aan de
Kuijerhuislaan. Onder
de vlag voorzitter Hendrik
van Gerner, naast
hem burgemeester
Reinhard Crommelin
van Zwollerkerspel.
(Collectie Gerard Hülsmann)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 205
en Zwolse instellingen als het Hervormd Weeshuis.
Lokale bewoners bezaten slechts een klein
deel van het agrarisch gebied. Buitenplaatsen als
Soeslo in Wijthmen en Boschwijk en Landwijk
in Zalné bestaan nog altijd, evenals Helmhorst
in Herfte. Veldwijk in Wijthmen, een buitengoed
dat door een gracht was omgeven, werd in 1856
gesloopt om er een boerderij neer te zetten. Een
van de eigenaren van deze buitenplaats had een
zeer opvallende naam: Otto Maximiliaan Theodorus
Adolphus baron van Hugenpoth tot Aerdt. In
Herfte verdwenen Assevoort, dat ook wel Hassenvoort
werd genoemd en Huize Den Valkenberg.
Het landhuis op Soeslo is in 1815 gebouwd,
maar een buitenhuis (spijker) stond er al veel langer
en is er achter het grote huis nog altijd. Lange
tijd was het in het bezit van de gerenommeerde
Zwolse familie Roijer. In 1965 kwam Soeslo in
handen van de gemeente Zwolle, waarna een tijd
aanbrak waarin het landhuis in verval raakte. Van
1983 tot 1992 was het Gereformeerd Vormingsinstituut
in Soeslo gevestigd.
Buitenplaats Boschwijk ligt langs de Heinoseweg
tussen Zwolle en Wijthmen en werd in
1770 gebouwd. De bekendheid dankt zij aan de
eerste bewoner, de beroemde dichter Rhijnvis
Feith (‘Uren, dagen, maanden, jaren, vliegen als
een schaduw heen’). In 1950 werd het landgoed
gekocht door de gemeente Zwollerkerspel als
ambtswoning voor burgemeester Slager. Een
jaar later werd een vleugel van het landhuis ingericht
als raadszaal. De laatste vergadering van de
gemeenteraad van Zwollerkerspel werd er in 1967
gehouden, want per 1 augustus van dat jaar werd
de gemeente opgeheven en voor het grootste deel
aan Zwolle toegevoegd. Boschwijk is net zoals
Soeslo tegenwoordig in particulier bezit.
Scholen
In 1818 stichtte de gemeente Zwollerkerspel in
Wijthmen een openbare school, die tot 1931 bleef
Huize Soeslo. (foto Jan
van de Wetering)
Antonia van Dorf, hulp in de huishouding van de
familie Roijer, bij de voordeur van huize Soeslo.
(Particuliere collectie)
Huize Boschwijk. Later
werd het eigendom
van de gemeente Zwollerkerspel
en werden
er raadsvergaderingen
gehouden. Burgemeester
en later gedeputeerde
Crommelin woonde er
in die tijd. Na opheffing
van de gemeente Zwollerkerspel
werd Boschwijk
particulier bezit.
(Collectie Overijssel)
Rhijnvis Feith. (Collectie
Overijssel)
Sorghvliet. In 1989 werd de school gesplitst in een
afdeling voor moeilijk opvoedbare kinderen en
een afdeling voor langdurig zieke kinderen. Op
het hoogtepunt, zo rond 2010, telde De Ambelt
zestienhonderd leerlingen, daarbij inbegrepen die
van de vestigingen buiten Herfte. Taxibusjes reden
over de Herfterlaan af en aan om de kinderen naar
school te brengen en weer op te halen. De Wet
passend onderwijs van 2014 zorgde ervoor dat het
leerlingenaantal sterk zou dalen. De tijd dat toenmalig
bestuursvoorzitter Frits Prins in de film
‘100 jaar Ambelt’ zei dat het in Herfte een wirwar
van gebouwen was, dat spottend wel eens woonwagenkamp
De Ambelt werd genoemd, is definitief
voorbij. Er rijden nu minder busjes van en
bestaan. De grondwetswijziging in 1917, die het
mogelijk maakte dat ook bijzondere scholen financiële
steun van het rijk kregen, resulteerde in 1922
in de bouw van een school op protestants-christelijke
grondslag in Wijthmen. De kinderen van de
katholieken gingen naar school in Hoonhorst tot in
1932 ook in Wijthmen een katholieke school werd
geopend. Die werd gehuisvest in de voormalige
openbare school. Toen in de jaren zestig van de
vorige eeuw bleek dat dit gebouw niet meer aan
de eisen voldeed, werd naast de katholieke kerk
aan de Erfgenamenweg (nu Valkenbergweg) een
nieuwe school gebouwd. In 1992 bleek dat het
voortbestaan van zowel de protestants-christelijke
als katholieke school in gevaar kwam vanwege het
alsmaar teruglopend aantal leerlingen. Die situatie
mondde uit in een schoolstrijd.
Naast de twee lagere scholen was er in de
eerste helft van de vorige eeuw nog een onderwijsinstelling
in Herfte. Het betrof de zogeheten
Buitenschool, die werd gesticht door de Zwolse
Vereniging tot bestrijding van Tuberculose, die
in 1919 grond aankocht van het landgoed de
Helmhorst. Aanvankelijk was er nog sprake van
een dagcentrum voor tbc-patiënten, maar toen
in 1928 het landgoed De Ambelt kon worden
gekocht dankzij een gift van het Zwolse schoolhoofd
Gjalt Kuiper (hij had kinderen die aan
tbc waren gestorven), ontstond de mogelijkheid
om een school aan het centrum toe te voegen.
De Buitenschool, die later De Ambelt als naam
kreeg, groeide uit tot een belangrijk orthopedagogisch
centrum in ons land.
De latere uitbreidingsnoodzaak resulteerde
in nieuwbouw en de aankoop in Herfte van een
aantal boerderijen, het Kastjeshuis en Huize
206 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
Een foto uit 1925 van
het dagsanatorium, dat
van hout was gemaakt.
(Archief Ambelt)
Dokter van Tienen.
(Particulier bezit)
Het stationnetje
In Herfte was ooit een halte van de trein tussen Zwolle en
Emmen (toen zelfs met Stadskanaal als eindpunt). Het
piepkleine station was in bedrijf tussen 15 januari 1903
tot en met 5 mei 1941. Op het simpele perron was geen
spoorwegpersoneel aanwezig en de machinist liet de trein
alleen stoppen als er iemand had aangegeven uit te willen
stappen of als er iemand op de trein stond te wachten.
Van die oude stopplaats is niets meer terug te vinden.
Ze bevond zich vanaf de spoorwegovergang op de Valkenbergweg
een paar honderd meter in de richting van
Zwolle, waar de lijn naar Emmen zich afsplitste van de
lijn naar het noorden. Vooral bezoekers en kinderen van
De Ambelt maakten er veel gebruik van.
De stopplaats Herfte-Veldhoek op de spoorlijn Zwolle-
Emmen. De eerste trein die er stopte was vol kinderen
die op de Buitenschool (nu Ambelt) zaten. (Collectie
Overijssel)
gemeente is het de taak om net zoals met evenementen
in Zwolle deze overlast tot een minimum
te beperken. Van de golfbaan ondervindt niemand
in de buurt hinder. Leden van de Zwolse Golfclub
sloegen hun eerste holes overigens begin jaren
negentig op een stuk grasland nabij Sauna Swol.
Voor Wijthmen is het een verademing dat
sinds 2020 het verkeer niet meer over maar naast
de Heinoseweg raast, nu er een vierbaans autoweg
tussen Zwolle en de afslag naar Hoonhorst
is gekomen. Als er, zoals de plannen zijn, ook
nog vanaf die N35 een aftakking richting Dalfsen
komt, is Wijthmen helemaal autoluw geworden.
Die rust biedt kansen om het authentieke karakter
van het dorp te bewaren en te koesteren. Doordat
op de Kroesenallee dan geen doorgaand verkeer
richting Dalfsen meer mogelijk is, ontstaat de
mogelijkheid om van dit stukje Wijthmen een
dorpskern te maken die de sociale samenhang
tussen de bewoners nog verder zal versterken. De
innige band die er met Herfte en Zalné is zal nog
lang blijven bestaan. Een band die zichtbaar wordt
tijdens de zogenaamde ‘Grassparty’ die jaarlijks in
Wijthmen wordt gehouden.
naar Herfte, maar de omwonenden vinden het op
de Herfterlaan nog altijd (te) druk.
Veranderingen
Voor de bewoners van de drie buurtschappen is
er veel veranderd. De invloed van Zwolle is steeds
duidelijker zichtbaar geworden en vormt voor de
toekomst een gevaar voor het behoud van dit karakteristiek
stukje ‘Zwols platteland’. De weilanden, de
beplantingen die de eigenaren van landgoederen
lieten aanleggen, de zandruggen die voor hoogteverschillen
zorgen, dit alles maakt van Herfte, Wijthmen
en Zalné een gebied waar wandelaars en fietsers
heel graag naartoe komen. ‘Wijthmen zou zichzelf
recreatief kunnen versterken’, is de overtuiging van
Janco Cnossen, die eerst als wijkwethouder en nu
als voorzitter van Stichting Ouderenzorg Wijthmen
meedenkt over de toekomst van het dorp.
Recreatie is er trouwens al, maar dan van een
heel andere orde en op een grote schaal. Dan gaat
het over de Wijthmenerplas en de golfbaan met
achttien holes. Die ontwikkeling werd ingeluid
door de aankoop in 1964 van een aantal percelen
grasland door de firma Van Ossel uit Zoetermeer.
Zij kreeg van de gemeente een vergunning om er
zand te winnen, dat werd gebruikt voor de aanleg
van wegen rond Zwolle en het ophogen van
nieuwbouwwijken. In 1974 werd de miljoenste
kubieke meter zand afgevoerd. De zandwinning
was toen in handen gekomen van de gebroeders
Tielbeke uit Lemelerveld. Uiteindelijk ontstond er
een plas met een grootte van ongeveer 22 hectare.
Dat die een recreatieve functie zou krijgen, was al
in1964 bij het afgeven van een ontgrondingsvergunning
door de gemeente bepaald. Inclusief het
land eromheen is het recreatiegebied Wijthmenerplas
circa vijftig hectare groot. Honderdduizenden
mensen komen er tijdens de zomermaanden
verpozing zoeken. De bewoners van Herfte,
Wijthmen en Zalné hebben er over het algemeen
weinig last van, omdat ze redelijk ver van de plas
wonen en de parkeerproblemen die aanvankelijk
bij de Erfgenamenweg en Valkenbergweg
ontstonden, zijn opgelost. Maar anders ligt dat
met de evenementen die zo nu en dan bij de plas
worden georganiseerd. Die kunnen namelijk tot
geluidsoverlast voor omwonenden leiden. Aan de
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 207
Luchtfoto van de Wijthmenerplas.
(foto Rick
van der Kamp)
208 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
Niet alleen vanwege de aanwezigheid van de
agrarische sector kon de Heinoseweg in het
verleden het centrum van bedrijvigheid in
Wijthmen worden genoemd. Dat begon al net buiten
Zwolle in Zalné, waar tegenover landgoed Boschwijk
een groentehandel en een automobielbedrijf waren
gevestigd en eindigde voorbij De Mol, waar loonbedrijf
Mulder-Eijkelkamp nog altijd de grootste werkgever
van Wijthmen is. Van al die bedrijvigheid is het
grootste deel verdwenen maar tot achteruitgang, laat
staan verloedering, heeft dat niet geleid. De mensen
in Wijthmen, Herfte en Zalné houden niet van stilzitten,
maar steken liever de handen uit de mouwen.
Dat blijkt in de tegenwoordige tijd bijvoorbeeld uit
het grote aantal zzp’ers dat de buurtschappen telt. In
dit artikel beschrijven we de bedrijvigheid langs de
Heinoseweg vanuit Zwolle in de richting van Heino
door de eeuwen heen.
Wie vóór 1967 vanaf de Wipstrikkerallee de
bebouwde kom van Zwolle verliet, hoefde bij wijze
van spreken maar een paar stappen te zetten om
op het grondgebied van de gemeente Zwollerkerspel
te staan. Daar, aan de Heinoseweg voorbij de
spoorlijn richting noorden, stond het markante
landhuis waar de beroemde dichter Rhijnvis Feith
woonde. Nadat er om hem te parafraseren uren,
dagen, maanden en jaren als een schaduw vervlogen
waren, hadden Stel en later Berend aan ’t Rot
er een groente- en fruithandel en Gait Mestebeld
een autobedrijf. Van die zakelijke activiteiten is
niets meer terug te vinden, of het zou het Heuvelhuis
moeten zijn waar een van de zoons van
Mestebeld woonde. Het bedrijf dat in 1937 in
Ittersum werd opgericht en in de jaren zestig naar
de Heinoseweg verhuisde, bestaat nog steeds en
is uitgegroeid tot een internationaal opererende
onderneming die in trucks handelt. Sinds een paar
jaar is ze onder leiding van Manfred Mestebeld,
de kleinzoon van de oprichter, in Lemelerveld
gevestigd.
Te Siepe Wegenbouw is er onder deze naam
niet meer maar is opgegaan in KWS (Koninklijke
Wegenbouw Stevin). Het hoofdkantoor van
Te Siepe stond in Ittersum, waar een grote stoomwals
nog aan die tijd herinnert. Op een terrein aan
de Heinoseweg, waar nu ongeveer het sorteercentrum
van Post NL pakketten staat, liet het bedrijf
in de jaren zestig van de vorige eeuw een asfaltfa-
Luchtfoto Heinoseweg. (foto Rick van der Kamp)
Heinoseweg jaren vijftig. (Particuliere collectie)
De Heinoseweg, centrum van
bedrijvigheid
Gerard Hülsmann
Steven ten Veen
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 209
briek bouwen. Hendrik van Gerner (onder andere
bekend als voorzitter van de ijsclub HWZ), die er
precies tegenover een boerderij had, verhuurde
de grond en zei tegen iedereen die het maar horen
wilde dat hij nog nooit een betere melkkoe had
gehad. Of dat enthousiasme in de buurt werd
gedeeld, valt te betwijfelen. Het gloeiend hete
asfalt dat door vrachtwagens werd uitgereden,
verspreidde namelijk een allesbehalve prettige
lucht. De ‘Mölle’ werd het fabriekje genoemd,
waarvan Bernhard de Ruiter de baas was. Samen
met vrouw en kinderen woonde hij in een salonwagen
die niet ver van de molen stond.
Van huize Zalné naar De Mol
Verscholen achter de geluidswal van de N35 staat
huize Zalné, dat in zijn bestaan voornamelijk een
woonfunctie had, tegenwoordig in combinatie met
een B&B. Gerhardus Bos en zijn zoon Hermen lieten
het statige huis in 1919 bouwen. Een bijzonderheid
is dat zij op het dak een bel plaatsten die aangaf
wanneer het personeel mocht ‘schaften’. Tijdens
de Tweede Wereldoorlog diende huize Zalné als
opvang voor de zusters Dominicanessen van het
Catharina Apostolaat, die hun onderkomen aan
Leo Major
Op de avond van 13 april 1945 verschenen twee Canadese
soldaten, Leo Major en Willie Arsenault (links), op het
erf van boer Van Gerner aan de Heinoseweg. Ze wilden
weten hoe ze op een veilige manier Zwolle konden bereiken,
waar ze moesten uitzoeken hoe het met de verdediging
van de stad door de Duitsers gesteld was. Toen ze
korte tijd later bij de spoorwegovergang waren, werden ze
beschoten door Duitse soldaten waarbij Arsenault om het
leven kwam. Major bracht het lichaam van zijn vriend
de volgende ochtend naar de boerderij van Van Gerner,
maar niet nadat hij zijn missie had volbracht. Zijn boodschap
dat er in Zwolle nauwelijks sprake van verdediging
was, behoedde de stad voor een bombardement en leverde
hem er eeuwige roem op. De boerderij van Van Gerner
ging in februari 1986 in vlammen op waarna alleen het
woonhuis werd herbouwd.
De asfaltfabriek van Te Siepe. (Particuliere collectie)
210 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
de Burgemeester van Roijensingel op last van de
bezetters moesten verlaten. Pastoor Theo van Wee
kwam er in 1943 en 1944 elke dag de Heilige Mis
lezen. In de jaren zestig was in huize Zalné de praktijk
van notaris Erftemeijer gevestigd.
Even verderop stond De Zon, maar in Wijthmen
zei iedereen ‘de Zunne’. De boerderij annex
café werd in 1845 gebouwd, was jarenlang een
belangrijke pleisterplaats voor reizigers van en
naar Twente, maar ook een geliefd kroegje om een
borrel te drinken. Volgens overlevering kwamen
er veel stropers over de vloer. Iedereen in de buurt
kende broer en zus Gait en Toos Reuvekamp, de
eigenaren van de Zunne. Gait deed de boerderij,
Toos zwaaide met strenge hand de scepter in het
café. Omdat broer en zus katholiek waren, werd
hier de oprichting van een eigen kerk in Wijthmen
bezegeld. In 1970, na het overlijden van Toos, die
in haar testament de kerk rijkelijk bedeelde, hield
De Zon op te bestaan. Het pand werd gekocht
door Johan en Jenny Onderdijk die er een melkveebedrijf
begonnen, alsmede de teelt van bloemen.
In 1991 stapten zij over naar vleesvee. In
2017 moest het pand wijken voor de aanleg van de
nieuwe N35. Het had nogal wat voeten in de aarde
voor met de sloop kon worden begonnen, want
toen het pand leeg was, bleken dwergvleermuizen
het in bezit te hebben genomen en toen die eindelijk
waren vertrokken, werd asbest aangetroffen.
Een eindje verder van de N35 kreeg het echtpaar
Onderdijk een nieuwe woning met bedrijfsruimte.
Huize Zalné, gebouwd
in1919 in opdracht van
Gerhardus Bos. Tijdens
de oorlog woonden de
zusters Dominicanessen
van het Catharine
Apostolaat er en was
het een centrum van
sociale activiteiten.
(Particuliere collectie)
Benzinestation Nuri
Aan de Heinoseweg stond vanaf de jaren zeventig het benzinestation van
Nuri Bakaryildiz, die in 1965 als arbeidsmigrant vanuit Turkije naar ons land
was gekomen en in Zwolle een succesvolle carrière als ondernemer opbouwde.
Hij zorgde bijvoorbeeld voor de primeur van een autowasstraat, die onder zijn
voornaam, maar met een andere eigenaar, nog altijd aan de Ceintuurbaan te
vinden is. Nuri was manager van het tankstation op de Brink toen hij in 1974
het benzinestation overnam van Eshuis, die op last van Rijkswaterstaat met
zijn pompen van de Ganzepan naar deze plek moest verhuizen. Ook al omdat
er goedkoop kon worden getankt, kreeg Nuri veel klanten, maar de locatie was
verre van veilig vanwege de auto’s die er plotseling afsloegen of de weg op draaiden.
Het leidde er uiteindelijk toe dat Nuri zijn station in 1993 moest sluiten.
Het benzinestation van Nuri Bakaryildiz, die rechts zelf bij de pomp staat.
(Particuliere collectie)
Café De Zon, voor de mensen in de buurt de Zunne,
was niet alleen een pleisterplaats voor reizigers, maar
ook een plek waar stropers graag een borrel kwamen
drinken. Het achterste gedeelte van het pand was
overigens gewoon een boerderij. (foto Jan Drost)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 211
Aan dezelfde kant van de Heinoseweg vlogen
de karts over de baan van Karba. Daar voorbij lag
de rijwielzaak van Gerrit Marsman, hoewel het
woord zaak misschien wel een beetje overdreven
was voor zijn onderneming. De winkel bestond
uit een klein kamertje van het al even kleine
woonhuis waar voornamelijk onderdelen stonden
en wie een nieuwe fiets wilde kopen, moest
die uitzoeken bij de fabriek van Union in Den
Hulst (Nieuwleusen). Achter het huis repareerde
Marsman fietsen, bijvoorbeeld die van kinderen
van de christelijke school, die aan de andere kant
van de weg stond. Als je vroeg wat de reparatie
kostte, zei hij meestal: ‘Geef maar een dubbeltje of
een kwartje’. Mijn ouders vroegen zich wel eens af
waar Marsman van leefde’, herinnert Hennie van
Ittersum-van Gerner uit Wijthmen zich. Het pand
werd later afgebroken om er een nieuw huis voor
in de plaats te zetten.
De Mol
Wat de Librije is voor fijnproevers is De Mol voor
mensen die ‘gewoon’ lekker en niet te duur willen
eten. Het café dankt zijn naam aan de man die het
in 1732 heeft gesticht, Herm Mol. Overal langs
de weg tussen Zwolle en Twente met het Duitse
achterland stonden herbergen waar vermoeide
reizigers een maaltijd konden gebruiken, postkoetsen
halt hielden om de paarden uit te spannen
en marskramers de nacht doorbrachten. Mol
kocht de ‘Caterstede den witte Belt’ op een veiling
en gaf het de naam ‘De Mol’. Ruim een eeuw lang
was het in bezit van deze familie. In 1895 werd
Hermannus Westenenk, die behalve landbouwer
ook wethouder in Raalte was, de nieuwe eigenaar.
In 1905 verpachtte hij het café aan Dieks Smeenk,
die er ten slotte in 1929 inclusief het omringende
land eigenaar van werd voor een bedrag van
veertienduizend gulden. Zijn dochter Gerrie en
haar man Henk Teusink namen in 1974 de exploitatie
over en sinds 2006 doen Henry en Mariëtta
Teusink dat. Door de aanleg van de nieuwe N35
Gerrit Marsman. (Particuliere collectie)
Luchtfoto van café
De Mol met op de achtergrond
het dorp
Wijthmen. (foto Rick
van der Kamp)
De oudst bekende foto
van De Mol. Voor het
café staan familieleden
van de eerste generatie
die het café exploiteerden.
(Particuliere collectie)
212 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
vroegen zij zich bezorgd af of dat niet ten koste
van hun bedrijf zou gaan, maar nog altijd weet
iedereen De Mol te vinden. Ook de vele vrachtwagenchauffeurs
die in het café een douche nemen,
een maaltijd gebruiken en vervolgens de nacht
doorbrengen in de cabine van hun wagen op het
parkeerterrein dat eens het voetbalveld van de
SV Wijthmen was. Café De Mol, met op de gevel
een bord met de figuur van een mol op een molshoop
en de tekst ‘Al vroetende komt men er door’
staat op de Rijksmonumentenlijst.
Schuin tegenover De Mol hadden de broers
Albert, Peter en Martend Lindeboom een aannemersbedrijf.
Peter had er overigens nog een baantje
bij. Als een koe een dood kalf droeg of het kalf
bij de geboorte te zwaar was, werd hij gebeld om
als ‘koeienverloskundige’ hulp te verlenen. Bovendien
was hij ook nog imker. Als laatste van de drie
broers overleed hij in 1999. Het jaar daarvoor was
hij slachtoffer van een nachtelijke overval geworden,
waarbij hij ernstig werd mishandeld. De
daders zijn nooit gepakt.
Concurrentie
Terug naar het begin van de Heinoseweg, bij de
boerderij van Van Gerner. De volgende bedrijvigheid
richting Wijthmen was de caravanhandel van
de familie Krul gevolgd door Vels die bij boeren
langs ging om textiel aan de man te brengen en Jan
Smid waar je petroleum kon kopen. Bij Jan Pieters
kon men terecht als de hulp van een installateur
moest worden ingeroepen. Maar hij had ook een
Henry Teusink van de
vierde generatie van de
familie Smeenk zwaait
nu de scepter over het
café-restaurant annex
chauffeurscafé. (foto
Frans Paalman)
Sauna Swol
In 1979 kochten Gerrit en Willy Bredenhof, enkele
honderden meters verder vanaf De Mol richting
Heino, een boerderij met land. Zij waren op dat
moment eigenaar van een sauna in de Van Karnebeekstraat
in Zwolle, die uit zijn jasje was gegroeid.
De plek die zij voor Sauna Swol hadden uitgekozen
was bij uitstek geschikt voor een dergelijke onderneming:
gemakkelijk bereikbaar en onopvallend
te midden van een mooi landelijk gebied. In 1999
namen dochters Minoes en Esther de leiding over
en in 2012 werd een omvangrijke verbouwing
afgerond. Toen vijf jaar later het 45-jarig bestaan
kon worden gevierd, was Sauna Swol uitgegroeid
tot een modern bedrijf dat in alle opzichten kon
voldoen aan de eisen die aan een dergelijke onderneming
worden gesteld. Helaas maakte oprichter
Gerrit Bredenhof dit feest niet mee. Hij kwam door
een ongelukkige val in de Rehoboth kerk die naast
De Mol staat om het leven.
Het complex van sauna Swol. (foto sauna Swol)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 213
winkel met huishoudelijke artikelen en je kon bij
hem je fiets laten repareren of een nieuw exemplaar
aanschaffen. Wijthmen was met drie rijwielzaken
(Marsman, Pieters en Pot aan de Kroesenallee) zo
rijkelijk bedeeld, dat het aanbod groter was dan de
vraag. De concurrentie die dat opleverde bestaat
niet meer want een fietsenwinkel is er in Wijthmen
niet meer. Ook is er geen bakker meer. Daarvan
had het dorp er ooit twee. Bij Jan Huzen op de hoek
Heinoseweg/Kroesenallee werd ‘protestants brood’
gebakken, terwijl de katholieken het brood kochten
bij Willem van der Kamp in de Kroesenallee, die
deze bakkerij had overgenomen van Jacobus Israël.
Maar dan kwamen er dagelijks ook nog bakkers uit
Zwolle, Dalfsen en Heino naar Wijthmen om klanten
te bedienen. Geen wonder dat Van der Kamp er
op een gegeven moment letterlijk en figuurlijk geen
brood meer in zag en ook Huzen met zijn nering
stopte. Op deze plek is nu het autobedrijf van
Willems gevestigd.
Wijthmen heeft ook nog een derde café gehad.
Het heette ‘de Poppenallee’ en stond tegenover bakkerij
Huzen op de andere hoek van de Heinoseweg
en de Kroesenallee die aanvankelijk net zoals verder
op het grondgebied van Dalfsen Poppenallee
heette. De straatnaam werd veranderd ter herinnering
aan de joodse familie Kroesen die hier voor de
oorlog woonde. Het café werd vooral door boeren
die van en naar de markt in Zwolle gingen bezocht.
Zij konden er met paard en wagen zo naar binnen
rijden. Maria Huis in ’t Veld-Dute stond achter het
buffet, haar man Gerardus in het achterhuis, waar
hij schoenen repareerde. ‘De Poppenallee’ hield al
ver voor de oorlog op te bestaan, want Maria overleed
in 1924 en haar man in 1939.
Andere bedrijvigheid
Onze tocht langs de Heinoseweg eindigt ten slotte
op de plek waar het loonbedrijf van Mulder-
Eijkelkamp staat. Gait Mulder, later opgevolgd
door zijn zoon Theo, begon met de dienstverlening
aan boeren die bij zaken als oogsten en hooien
wel hulp konden gebruiken. De activiteiten
breidden zich in de loop der jaren steeds verder
uit, zeker nadat het tot een samenwerking met
Frans Eijkelkamp was gekomen. Het loonbedrijf is
nu met meer dan vijftig man personeel de grootste
werkgever van Wijthmen. Ook de bedrijvigheid
aan de Kroesenallee moet nog worden genoemd.
Naast de al genoemde bakker Van de Kamp waren
hier nog de smederij en werkplaats van de firma
A.A. Pot en Zn., schoenmaker Rienties en de winkel
van Sinkel van Anton Boeve.
Voor het verkeer leverde de Heinoseweg veel
gevaar op. Zoveel gevaar zelfs dat ze wel de ‘dodenweg’
werd genoemd. Met name op drie plaatsen
was het oppassen geblazen: de bocht ter hoogte van
Karba, de bocht bij Lindeboom en de kruising met
de Kroesenallee. Er zijn verschrikkelijke ongelukken
gebeurd, die ook mensenlevens hebben gekost.
Eerdere ingrepen zorgden al voor meer verkeersveiligheid,
maar nu de nieuwe N35 er is gekomen
rijdt er op de oude Heinoseweg nauwelijks nog
verkeer. Het wachten is nu nog op een nieuwe weg
vanaf de N35 naar de Poppenallee en dan is Wijthmen
een autoluw dorp geworden.
Bij Jan Huzen werd het ‘protestantse brood’ gebakken.
(Particuliere collectie)
Links: Café de Poppenallee zat ver voor de oorlog op
de hoek van de Heinoseweg en de Kroesenallee, die
toen nog Poppenallee heette. Voor het café staat Dien
Huis in ’t Veld (rechts), dochter van de uitbaatster,
samen met een vriendin. (Particuliere collectie)
Gerard Huis in ’t Veld
en Maria Dute. (Particuliere
collectie)
Peter Lindeboom met
zijn bijenkorven. (Particuliere
collectie)
Gait Mulder (links) en
naast hem Bernard Klink.
(Particuliere collectie)
Bakker Van der Kamp.
(Particuliere collectie)
Van ‘stadion De Mol’
naar de Elshof | Bij voetbalclub Wijthmen
staat de deur altijd open
Gerard Hülsmann
Koen Nijmeijer
214 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
Waar anders dan in Café-restaurant De
Mol kunnen de plannen beraamd zijn
om in Wijthmen een voetbalclub op te
richten? Na een gezellig partijtje biljarten brachten
Dieks Smeenk en Jan Groters dat onderwerp in
1969 ter sprake. Beide mannen waren lid van de
voetbalvereniging in Heino, waar op zondag werd
gespeeld en met name tijdens de herfst tot hun
ongenoegen veel wedstrijden op het laatste moment
werden afgelast waardoor hun hele weekeinde in
de war raakte. Tonnie Vosman, die het gesprek
aanhoorde, kende dat probleem als lid van de voetbalclub
in Hoonhorst ook. En zo stond er in De Mol
een drietal op dat Wijthmen een voetbalvereniging
zou gaan bezorgen.
Natuurlijk moesten er nog wel wat problemen
worden opgelost. Zou er in Wijthmen en Herfte
wel voldoende animo zijn om lid van de club te
worden en waar zou er moeten worden gespeeld?
Sportvelden had men in de beide buurtschappen
immers niet. Maar intussen zorgde het thuisfront
er wel voor dat Smeenk, Groters en Vosman hun
droom niet zouden opgeven. Hun echtgenotes
wilden maar wat graag dat hun mannen èn dichterbij
huis èn op zaterdag zouden gaan voetballen.
Zaten ze op zondag niet helemaal alleen thuis met
de kinderen…
Stencils werden rondgebracht om de bewoners
van Herfte en Wijthmen op de hoogte te brengen
van hun plannen en dat leverde zoveel respons
op dat aan de levensvatbaarheid van de nieuwe
voetbalclub niet hoefde te worden getwijfeld.
Maar hoe zat het met een speelveld? Ook dat
probleem werd snel opgelost. Hendrik (Hennie)
Smeenk van De Mol (vader van Dieks) had een
stuk land achter het café-restaurant liggen dat hij
wel beschikbaar wilde stellen. ‘De Molle’, die zijn
koeien in de stal achter het café nog met de hand
molk, had stiekem natuurlijk ook een zakelijk
belang, want de derde helft zou mooi in de oergezellige
dorpskroeg (met ouderwetse potkachel)
worden gehouden. Naast de rijkelijk gevulde
glazen bier, zo bedacht de cafébaas zich met handelsgeest,
zouden de schalen met kroketten van de
geliefde uitbaatster Derkie gretig aftrek vinden en
voor een flinke stijging van de omzet zorgen. Zo
gebeurde het.
Zaterdag
Op 28 april 1969, uiteraard in De Mol, werd de
vereniging officieel opgericht en een kleine maand
later een bestuur gekozen, waarvan Johan Elshof
voorzitter werd, Jan Groters secretaris en Rein
Visscher penningmeester. Visscher was vanuit de
Zwolse Berkumstraat (naast de melkfabriek) op
zoek naar een huis in Wijthmen terechtgekomen en
had zich moeiteloos aangepast aan het buitenleven.
Hij was één van diegenen, die zich achter de schermen
van de dorpsgemeenschap onmisbaar maakte
en tal van klussen met de spreekwoordelijke gezelligheid
combineerde. Zoals bijvoorbeeld ook Harm
Rienties en Willy en Marietje Rosendaal en later
Jan van der Kolk, Wim Meijerman en Sjors Jansen
Van links naar rechts:
Dieks Smeenk, Jan Groters,
Tonnie Vosman
en de eerste voorzitter
Johan Elshof (1939-
1970). (Particuliere
collectie)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 215
of Lorkeers dat jarenlang deden. Zij vormen slechts
een kleine afspiegeling van het immense vrijwilligerskorps
in de loop der jaren. Nee, aan vrijwilligers
heeft het in Wijthmen nooit ontbroken. En
nog steeds draait de club louter op vrijwilligers,
tegenwoordig een bijna onbegonnen opgave.
Om de club ook open te stellen voor andere
sporten werd als naam Sportvereniging Wijthmen
(SV Wijthmen) gekozen. De keuze om op zaterdag
te spelen was eigenlijk voor de oprichting al
een feit. Het betekende ook dat de mensen die op
zondag in het naast De Mol gelegen Rehoboth ter
kerke zouden gaan, geen hinder van schreeuwende
voetballers zouden hebben.
Met Henk Nijmeijer als een soort technisch
directeur, die aanvankelijk ook de trainingen verzorgde
– twee keer per week was er een conditieloop
over Soeslo waarbij hij op zijn Solex achter de
groep reed – bereidde de SV Wijthmen zich voor
op de start van de competitie. Intussen werd het
bestuur met de nodige problemen geconfronteerd.
Rein Visscher, in het dagelijks leven werkzaam
als landmeetkundige, was bijvoorbeeld tot de
ontdekking gekomen dat het veld achter De Mol
een paar vierkante meter te klein was om aan de
spelregels van de voetbalbond te voldoen. Stichting
Hervormd Weeshuis Zwolle bracht uitkomst. Zij
stelde een strook aangrenzende grond beschikbaar,
waardoor het probleem was opgelost, nadat verse
koeienvlaaien, paardenbloemen, konijnenholen
en molshopen waren verwijderd om de voetballers
ruim baan te geven. Jan Peters, die samen met zijn
vrouw het op steenworpafstand gelegen gezinsvervangend
tehuis ‘t Rechterink voor verstandelijk
gehandicapten runde en overdag werkzaam was bij
de IJssselcentrale, legde een paar lantaarnpalen aan.
Daardoor kon er ‘s avond bij licht worden getraind
en hoefde niet langer bij invallende duisternis een
beroep te worden gedaan op het licht van autolampen
langs de zijlijn.
Hennie en Derkie
Smeenk in 1960 met
(van links naar rechts)
hun drie zonen Henk,
Derk-Jan en Dieks.
(Particuliere collectie)
216 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
Teil met water
Een ander probleem was het ontbreken van kleedkamers
en sanitaire voorzieningen. Besloten werd
dat de spelers zich maar op de deel van De Mol
– waar eerst de koeien stonden – moesten omkleden
en dat hier een teil met water zou worden
neergezet zodat ze zich konden wassen. Een dergelijk
primitieve voorziening wilde men de spelers
van bezoekende clubs niet aandoen. Die mochten
zich in de kelder van Rehoboth omkleden.
Zo kon het gebeuren, dat in de rust van de
wedstrijd boven de verhitte hoofden van de
bezoekende spelers werd gerepeteerd door de
christelijke zangvereniging Zanglust. Men kan
zich waarschijnlijk het verschil in toonhoogten
tussen beide partijen voorstellen. Stromend
water ontbrak ook hier en daarom moest er
gebruik worden gemaakt van een teil met water.
Wat dit betreft baadden de scheidsrechters in
luxe. Zij mochten zich in een ruimte van De Mol
omkleden en, als ze dat wilden, de douche van de
familie Smeenk gebruiken. Die situatie duurde
echter slechts anderhalf jaar. Dankzij Te Siepe
kreeg de club toen de beschikking over enkele
barakken die als kleedkamers konden worden
gebruikt. De grote wastafels werden derdehands
via een zwager van Henk Nijmeijer aangeschaft
bij de voetbalvereniging in ‘t Harde, die ze op
haar beurt van de plaatselijke legerplaats had
overgenomen. Rechtsback Eef van Dam was
installatiemonteur en kon mooi de waterleiding
aansluiten.
De bal gaat aan het rollen
Op zaterdag 23 augustus 1969 ging de bal op het
veld achter De Mol voor de eerste keer echt rollen.
Wethouder J. Hubers verrichtte de aftrap en riep
de nieuwe club op om de spreuk boven de ingang
van De Mol, ‘Al wroetende komt men er door’, na
te leven. Dat met 6-2 van Nieuwleusen werd verloren,
mocht de pret niet drukken. Zeker niet voor
Herman Mulder die de primeur had om de eerste
voetballer in het bestaan van de SV Wijthmen te
zijn die een doelpunt in de competitie maakte.
Maar aan het einde van een geslaagd seizoen werd
de club wel in diepe rouw gedompeld door het
plotselinge overlijden van voorzitter Johan Elshof
die slechts 31 jaar oud was.
Het allereerste elftal van
het seizoen 1969-1970
met op de achtergrond
café De Mol. Boven van
links naar rechts Henk
Stoel, Hans Bendijk,
Joop Hekkink, Henk
Fidder, Wim Meijerman,
Henk Nijmeijer
(trainer), Aivo Jobben
(grensrechter), Eef van
Dam, Wim Beltman.
Onder van links naar
rechts Harry Klink,
Derk-Jan Smeenk,
Jan Wesseldijk, Dieks
Smeenk, Anton Logtenberg,
Frits van Dam
en Tonnie Vosman.
(archief VV Wijthmen)
Herman Mulder,
de maker van het
eerste doelpunt voor
SV Wijthmen. (archief
VV Wijthmen)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 217
Sterspeler
Tijdens haar bestaan heeft de vereniging tal van
hoogtepunten meegemaakt, zoals het winnen van
de KNVB-beker afdeling Zwolle in het seizoen
1970/1971. Absolute sterspeler van dat team was
topscorer Jan Wesseldijk. Hij kwam uit Delden
en was vanwege zijn werk als voorlichter bij een
landbouworganisatie in Zwolle neergestreken.
Wesseldijk was een ouderwetse spits, type stormram,
erg snel op de eerste meters, ging recht op het
doel af en had een vlammend schot. Ook was hij
een echte winnaar, die al juichte voor de bal over
de doellijn was teneinde de doelman te overbluffen.
Lange tijd speelde hij met een zakdoek in een
zakje achterop zijn voetbalbroek; trainen deed
hij in een oud shirt van voormalige ploeg Delden
(blauw-geel) en altijd in hetzelfde wollen trainingspak.
De finale om de KNVB-afdelingsbeker,
tegen de reserves van IJVV op Sportpark
De Marslanden, besliste hij met twee treffers binnen
de twintig minuten.
De te jong overleden Wesseldijk was een
energiek mens. Hij was op de zaterdag voor de
wedstrijd altijd in zijn ruim bemeten groentetuin
aan het werk of druk met het verzorgen van zijn
schapen en kwam altijd in tijdnood. Hij kwam
dan op het allerlaatste moment op de fiets bij De
Mol aangereden; de tas op het stuur omdat hem de
tijd had ontbroken het ding onder de snelbinders
te stoppen. Niet zelden was aanvoerder Dieks
Smeenk op de middenstip al druk bezig met de
toss als Wesseldijk in de verte aan kwam racen.
Trainer Nijmeijer had zich daar al een tijdje
aan geërgerd en overwoog in te grijpen. In de uitwedstrijd
tegen Rouveen was het zover. De oefenmeester
van de koude grond (ook bekend van de
organisatie van de Ster van Zwolle) besloot zijn
topscorer vanwege te laat komen naast hem op de
reservebank te laten beginnen. En hoewel Wijthmen
tot diep in de tweede helft tegen een achterstand
aankeek, deed Nijmeijer alsof zijn neus
bloedde. Wesseldijk liep zich intussen warm alsof
hij een stierenarena in moest, trapte de graspollen
eruit aan de zijlijn, maar mocht pas in de slotfase
opdraven. Met zijn winnende doelpunt bewees de
Twentse doelpuntenmachine het ongelijk en tegelijk
daarmee ook het gelijk van zijn trainer.
Henkie en Polleke
Een andere opvallende speler in de beginfase bij
Wijthmen was Henk (‘Henkie’) van ‘t Hul, een
echte, beweeglijke nummer tien en een echt gezelligheidsmens.
Hij had in de betaalde jeugd van
PEC en bij Berkum gespeeld. De Zwollenaar was
bij toeval komen aanwaaien, tot groot afgrijzen
van zijn vader en grootvader, zijn twee grote fans,
die geen wedstrijd oversloegen. De middenvelder
werd elke zaterdag als een prins in een zetel naar
de wedstrijd gereden. Maar eigenlijk was hun
(klein)zoon veel te goed voor Wijthmen, vonden
Links: Aanvoerder
Dieks Smeenk van SV
Wijthmen overhandigt
zijn collega Jan Dunnink
van Nieuwleusen
een bloemetje voor de
aftrap van de eerste
wedstrijd. Wethouder
Hubers kijkt toe.
(archief VV Wijthmen)
De legendarische Jan Wesseldijk in actie tijdens de
finale om de KNVB-afdelingsbeker tegen de reserves
van IJVV. (archief VV Wijthmen)
218 | jrg. 38 – nr. 4 zwols historisch tijdschrift
ze. Niet een heel gewaagde veronderstelling. Maar
niet heel uitnodigend voor de medespelers om
het vuur uit de sloffen te lopen voor een primadonna
tegen wil en dank, die in de ijdele hoop
op een betere voetbalomgeving werd volgestopt
met goedbedoelde adviezen van pa en opa. Die
kwamen erop neer: geen bal afspelen en vooral
zelf scoren. Toch was het doodzonde, dat Wijthmen
slechts anderhalf seizoen van Van ‘t Hul kon
genieten. De begenadigde spelverdeler brak zijn
been op het voetbalveld. Einde loopbaan. (Ook de
voormalige oprichters Tonnie Vosman en Dieks
Smeenk liepen een beenbreuk op in die periode,
het ging er destijds stevig aan toe in de derde
klasse van de onderbond.)
Niet veel later kwam Wim Hakkenhaar in het
eerste elftal. Deze frêle linksback woonde destijds
in de Zeeheldenbuurt en was met een collega uit
Wijthmen van de Ford-garage in Zwolle (Sietsma)
op de voetbal achter De Mol beland. Iedereen
noemde hem Hakkie of Polleke, zijn werkelijke
naam kende bijna niemand. Op zaterdagmiddag
rinkelde steevast de telefoon achter de bar in De
Mol: een medewerker van de Zwolse Courant aan
de lijn om te informeren naar de hoogtepunten en
doelpuntenmakers van de zojuist gespeelde wedstrijd.
Hakkenhaar had die middag voor de allereerste
keer gescoord en ook nog eens de winnende.
Maar hij moest vroeg naar huis en niemand
van de aanwezige stamgasten en voetballers kon
zijn correcte naam noemen. Nu werden in Wijthmen
velen bij een bijnaam genoemd. Zo speelden
er onder andere Sam (of Paco), de Aannemer,
Torres, Touwgien, Mauf, Goofie en Momfer. De
verslaggever toonde begrip en samen werd een
poging ondernomen een naam te bedenken die
nog iets op de echte leek. En zo kwam Wim Hakkenhaar
als doelpuntenmaker in de sportkrant
op maandag onder het Vlaams-Zwols klinkende
pseudoniem Polleke Akkena.
Nadat Wijthmen in 1969 de eerste promotie
(als nummer twee op de ranglijst) misliep door
een herindeling van de competitie, volgde het
eerste kampioenschap in 1973 in Windesheim
bij VSW. Goudhaantje in die wedstrijd was Frans
Mulder, de jongere broer van de allereerste doelpuntenmaker
van de club, met twee doelpunten.
VSW – Wijthmen (of andersom) is sindsdien
altijd een wedstrijd met een bijzondere lading
(ook wel derby genoemd) gebleven en nog steeds
treffen beide ploegen elkaar. Trainer toen was
Frits Stappenbelt uit Heino. Grensrechter was
de ervaren Rein Visscher, die debuteerde bij het
grote WVF uit de jaren zestig met toonaangevende
spelers als Aalt Docter, Johan Pannen,
Bé Zandink en Herman Schrijver, de postbode,
die later nog trainer van Wijthmen zou worden.
Visscher, in 1981 op 46-jarige leeftijd overleden,
stond bekend om zijn uiterst sportieve optreden
als vlaggenist. Als eerbetoon was zijn uitvaartdienst
in de voetbalkantine waaraan hij zelf had
helpen bouwen.
Een hoogtepunt van andere orde was de verhuizing
in 1974 naar een gloednieuw sportveldencomplex
aan de Erfgenamenweg. Hoe blij men
er ook mee was, het afscheid van ‘stadion De Mol
deed wel pijn. Het was er, hoe primitief ook, altijd
gezellig en er heerste een grote mate van kameraadschap.
De voetballers van weleer zullen die
tijd aan de Heinoseweg nooit vergeten. Op
15 januari 1977 verrichtte burgemeester Job Drijber
de officiële opening van het gemeenschapscentrum
dat bij de sportvelden was gebouwd. Het
kreeg als naam De Elshof, verwijzend naar de
eerste voorzitter van de club.
Het kampioensteam
1975-1976. Boven van
links naar rechts Rein
Visscher (grensrechter),
Gerard Klink, Wim
Beltman, Henk Kok,
Hans Bendijk, Wim
Hakkenhaar, Wim
Dommerholt, Louis van
Gurp, Frits Stappenbelt
(coach). Onder van
links naar rechts Henk
Smeenk, Bart Reuvekamp,
Frans Mulder,
Gerard Holterman,
Frans van Gurp en
Ben Ohms. (archief
VV Wijthmen)
zwols historisch tijdschrift jrg. 38 – nr. 4 | 219
Kulturhus
SV Wijthmen werd uitgebreid met een afdeling
volleybal en een afdeling gymnastiek. Dat bleek
voor de voetballers aanleiding om in 1983 weer
zelfstandig te worden en als voetbalvereniging
Wijthmen verder te gaan. De band met de andere
clubs werd echter niet afgesneden door de oprichting
van de Federatie Sport Wijthmen waarvan
zowel volleybal en gymnastiek als voetbal deel
uitmaken. Ook dat tekende de saamhorigheid
van het dorp: als de mannen op hun favoriete
sport voetbal kunnen, dan moet er ook ruimte en
gelegenheid zijn voor de vrouwen. Oorspronkelijk
begonnen de volleybal en de gymnastiek in een
sportzaal van De Ambelt, om later te verhuizen
naar een zaaltje in het gemeenschapscentrum De
Elshof, dat in 2007 plaats maakte voor een nieuwe
accommodatie waarvan de omschrijving ‘Kulturhus’
onder meer duidelijk maakt dat zij ruimte
biedt aan allerlei activiteiten die in Wijthmen
en Herfte worden ontwikkeld. Sport komt in het
Kulturhus, dat officieel werd geopend door Erica
Terpstra, echter op de eerste plaats. Er is een kantine
voor sporters en bezoekers van wedstrijden,
er is een bestuurskamer, een massageruimte, een
gymzaal en er kunnen volleybalwedstrijden worden
gespeeld. Een belangrijk onderdeel van het
Kulturhus is de oecumenische basisschool.
En de verbintenis tussen De Mol en Wijthmen?
Beide blijven nauw met elkaar verbonden. Nadat
Hennie en Derkie Smeenk de start van de club hadden
mogelijk gemaakt met hun voormalige weiland
achter het café, speelden de drie zonen Dieks,
Derk-Jan en Henk in het eerste elftal. Maar ook de
kleinzonen Freddy, Dick en Henry (de huidige kastelein-
ondernemer) hebben jarenlang op het vlaggenschip
van de club gediend. De volgende generatie
is in opleiding en het lijkt – voor zover wij kunnen
inschatten – een kwestie van jaren of zij verdedigt de
rood-witte kleuren. Tenslotte staat de naam van het
monumentale en roemrijke café sinds vele jaren als
hoofdsponsor afgedrukt op het shirt van het eerste
elftal (destijds uitgezocht om zijn dieprode wijnkleur).
Nog steeds komen de voetballers en fans van
Wijthmen er graag verpozen.
De voetbalclub vierde drie jaar geleden
het vijftigjarig bestaan in een sfeer van groot
optimisme. De zorgen over vergrijzing en een
teruglopend ledenbestand werden namelijk weggenomen
door de plannen om op korte termijn in
Wijthmen meer dan honderd nieuwe woningen
te bouwen. De komst van nieuwe gezinnen zal de
club ongetwijfeld meer leden en nieuwe levenskracht
opleveren. Bovendien is de voetbalvereniging
Wijthmen, om de woorden van de huidige
voorzitter Robert Hulsmann te gebruiken, een
club waar de deur altijd voor iedereen open staat,
waar saamhorigheid heerst en waar gastvrijheid
en gezelligheid de boventoon voeren.
Links: De officiële
opening van De Elshof
werd verricht door burgemeester
Job Drijber.
(Collectie Gerard Hülsmann)
De bouw van het
Kulturhus met kantoorgedeelte.
Links

Lees verder